Schronisko Jagodna w Górach Bystrzyckich

 Droga Wieczność.

      Góry Bystrzyckie położone w Sudetach Środkowych, są pasmem porośniętym duża ilością lasów, dającym przede wszystkim możliwość wytchnienia od cywilizacji. W opinii wielu polskich turystów, są to góry dla wytrawnych piechurów, które w swej dzikości i niekiedy monotonności pozwalają na kontynuowanie turystyki takiej, z jaką mieliśmy do czynienia przed nastaniem skomercjalizowanego masowego turyzmu.   

 Góry Bystrzyckie wieś Spalona.

Poszczególne atrakcje Gór Bystrzyckich dostępne są poprzez sieć szlaków turystycznych PTTK, jak i też tras rowerowych, zimowych tras narciarskich oraz licznych ścieżek, w tym mających swoje nazwy duktów leśnych. 

Najbardziej popularnym schroniskiem turystycznym Gór Bystrzyckich jest położone na Przełęczy Spalona schronisko PTTK Jagodna. Obiekt ten cieszy się szczególna popularnością zwłaszcza w okresie zimowym, wówczas pojawiają się tu narciarze, którzy uprawiają narciarstwo zjazdowe i biegowe. W pobliżu schroniska znajduje się stok z wyciągiem orczykowym oraz dodatkowo wyznaczone są tu trasy narciarskie prowadzące m.in. na najwyższy szczyt Gór Bystrzyckich Jagodną.

Góry Bystrzyckie wieś Spalona.

Foto archiwalne w G.Bystrzyckich.

Schronisko Jagodna także i w lecie pozostaje miejscem o znaczeniu centralnym, z którego zarówno na pieszo, rowerem czy samochodem, możemy wyruszać w Góry Bystrzyckie. Położenie schroniska jest dogodne, leży ono przy Autostradzie Sudeckiej, która została zbudowana w okresie niemieckim m.in. od Międzylesia przez Przełęcz Spaloną, aż do Przełęczy Polskie Wrota i dochodzi tutaj także „Spalona Droga” biegnąca z Bystrzycy Kłodzkiej przez Starą i Nową Bystrzycę na Przełęcz Spaloną.  

 Owieczki przy schronisku.

Pierwszą gospodę na Przełęczy Spalonej wybudowano w 1870r. Następnie w 1895r. wzniesiono większy budynek, który w 1927r. po odkupieniu przez niemiecką organizację turystyczną „GGV” przemianowano na schronisko „Brandbaude”.

Schronisko PTTK Jagodna.

Po wojnie poniemiecki budynek był rozszabrowany i zdewastowany, oczywiste jest, że gdyby nie przejęcie go w 1948 r. przez Polskie Towarzystwo Turystyczne „PTT” w Kłodzku. Schronisko „Jagodna” przestałoby istnieć. 

 Schronisko PTTK Jagodna.

Dziś po wielu latach budynek, mimo kilku remontów, prezentuje się dobrze, turyści i goście, którzy tu bywają są zauroczeni jego zewnętrzną architekturą (piętrowym budynkiem o murowano-drewnianej konstrukcji) jak i jego wnętrzem (szczególnie pięknie prezentuje się drewniana weranda, w której to znajduje się rozszerzenie obszernej sali jadalnej).  

 Kierdel owiec na stale bytujący przy schronisku Jagodna.

Od schroniska Jagodna można odbyć wycieczki piesze w rejon Jagodnej (977m n.p.m.), która jest najwyższym szczytem Gór Bystrzyckich. Szlak jest bardzo wygodny, gdyż trwają tu prace związane z przygotowaniem tegoż do uprawiania narciarstwa biegowego w okresie zimowym. 

 Jagodna (977m n.p.m.)

Sam szczyt Jagodnej obecnie jest zarośnięty młodym lasem i mimo tego, że stoi tutaj drewniana wieża, to nie jest, to obiekt, z którego można zobaczyć nic więcej poza czubkami świerków. Rekompensatą są jednak widoki rozpościerające się z wielu miejsc na szlaku.

 Panorama ze stoków Jagodnej w kierunku Masywu Śnieżnika.

Panoramy obejmują tutaj, położony poniżej Rów Górnej Nysy, Masyw Śnieżnika, Hanušovicką vrchovine ze szczytem Jeřáb (1003m.n.p.m.), Góry Złote, Góry Bardzkie i Kotlinę Kłodzką. 

Neratov kościół.

 Wieża na Jagodnej.

Schodząc dalej z Jagodnej do Poniatowa, ujrzymy, przylegające do Gór Bystrzyckich Orlické hory wraz z charakterystycznym odremontowanym kościołem muzeum w Neratovie położonym na przeciwległej stronie doliny Dzikiej Orlicy. 

 Dzika Orlica granica Polski i Czeskiej Republiki.

Kolejno od schroniska Jagodna możemy wybrać się na wielokilometrowe marszruty w kierunku Torfowiska pod Zieleńcem, lub też zejść do odludnej i mało odwiedzanej doliny Bystrzycy, gdzie znajduje się w górnym fragmencie ulubione miejsce bytowania muflonów. 

 Wieś Młoty w Dolinie Bystrzycy.

Przez niektórych turystów wędrówki przez las uznawane są za monotonne, ale, to właśnie w Górach Bystrzyckich można poczuć się jak w dawnych puszczach, zwłaszcza wtedy kiedy nocuje się pod namiotem. Najbardziej osławionym duktem leśnym położonym kilka kilometrów od wsi Spalona jest liczący sobie 6 km prosty dukt, przy którym czuwa tak zwany „Strażnik Wieczności”. 

 Rozdroże w Górach Bystrzyckich w pobliżu Fortu Wilhelma.

Strażnik Wieczności i droga „Wieczność”, to symbole Gór Bystrzyckich. Źródła podają, że  Droga Wieczność jest jedną z najstarszych i niegdyś ważnych dróg leśnych. „Wieczność” straciła na znaczeniu po wybudowaniu poniżej Drogi Stanisława. Dziś intryguje swą nazwą i marką związaną z dawnymi czasami, kiedy to oprócz zwykłego wędrowania po Sudetach liczyła się też aura związana z podaniami i legendami przysługującymi danemu miejscu.

 Strażnik Wieczności.

Dziś tak jak i kiedyś na początku „Wieczności” stoi wyrzeźbiony w kamieniu Strażnik. Dawniej figura nosiła nazwę Szarego lub Kamiennego Mężczyzny (niem.: Graue Mann lub Steinerte Mann). Na figurze wyryta jest data 1872. „Strażnik Wieczności” został postawiony w miejscu, gdzie najprawdopodobniej zginął miejscowy chłop. Stara rzeźba około roku 1975 została zniszczona, a następnie skradziona, na szczęście w latach 90 dwudziestego wieku postawiono nową figurę, która tak jak kiedyś tak i dziś służy za punkt odniesienia w tym fragmencie Gór Bystrzyckich.

/Jan Wieczorek/

Foto: Jan Wieczorek i archiwalne foto autora tekstu

 wykonane w latach 80-tych przez Ryszard Wieczorek 

W ramach działalności Dzikich Sudetów proponujemy Państwu uczestnictwo w szeregu atrakcyjnych eksploracjach i wyprawach turystycznych prowadzonych przez kulturoznawcę i eksploratora sudeckiego Jana Wieczorka, który pokaże Państwu miejsca ze wszech miar interesujące, jak i też dzikie i tajemnicze, a bywa, że całkiem świeżo odkryte... 

DZIKIE SUDETY

e-mail: d.sudety@gmail.com

 

 

Broumovske stěny - Hriby i Jaskinia Pod Lucyferem

Broumovske stěny.

      Broumovske stěny, są jednym z najbardziej atrakcyjnych pasm w czeskich Sudetach Środkowych, rozciągają się pomiędzy Górami Stołowymi na pd-wsch i Zaworami na pn-zach, na długości ponad 20 km. Pasmo te stanowi część Broumovskiej vrchowiny, do której zalicza się też m.in. Adršpašsko-Teplické skalne miasta. Od Kotliny Broumova na północy Broumowskie Ściany odznaczają się opadającą stromo Kuestą (próg denudacyjny, próg strukturalny), która już po stronie południowej (zaproże) charakteryzuje się łagodnym opadaniem, przypominającym do złudzenia krajobraz wyżynny. 

  

Broumovske stěny.

Rejon Broumowskich Ściań, podobnie jak Góry Stołowe, obfituje w niezliczone piaskowcowe formy skalne i choć nie jest zbyt rozległy daje możliwość odbywania wielu wycieczek i delektowania się pięknem przyrody nieożywionej. Dobrze jest tu przyjechać latem i powiedzmy zatrzymać się w uroczej wsi Hlavňov, w której znajduje się pole namiotowe i gospodarstwa turystyczne. W Hlavňovie w czasie lata funkcjonuje też plenerowa gospoda położona tuż nad stawem, w którym można się ochłodzić i powędkować. Turystów z Polski w odróżnieniu od położonych w pobliżu skalnych miast jest tu bardzo mało, natomiast Czesi, troszkę inaczej podchodzą do tematu, mają tu swoje dacze wykorzystywane podczas wakacji i weekendów, położone dosłownie na skałach. 

 

Slavnovskie hriby.

Czeskie skalne grzyby, zwane też Slavnovskimi Hribami, analogicznie jak Skalne Grzyby położone w Polskich Górach Stołowych koło Batorowa, zbudowane są z piaskowca, który podlegał procesom erozji. Charakterystyczny kształt skalnego grzyba wykształcił się ze względu na zróżnicowanie rodzaju skały piaskowcowej (nóżki, czyli trzony zbudowane są z piaskowca drobnoziarnistego, a twardsze kapelusze z piaskowca gruboziarnistego).  

Slavnovskie hriby.

Kamienne hriby (Slavnovskie hriby), znajdują się kilka kilometrów od Hlavňova i ciągną się na zaprożu kuesty Broumowskich Ścian w rejonie parkingu przy wsi Slavný. Co więcej okolice te są bogate w inne wystąpienia form piaskowcowych, dlatego najlepiej jest tu przyjechać na kilka dni, by w poszczególnych wycieczkach zobaczyć możliwie wszystko w stopniu satysfakcjonującym.

Slavnovskie hriby.

Slavnnovskie hriby podcięte są od północy urwiskami Zajęczego Wąwozu i Modrego Kamienia. Skałki, które można tu oglądać występują w większym zgrupowaniu jednak poza szlakami, niestety wraz z upływem lat teren, na którym występują te niebagatelne utwory skalne zarasta i coraz trudniej jest odnaleźć ukryte w piaskowcowych wąwozikach obiekty, wśród których, są też i takie, które kojarzą się nawet z ludzkim szaleństwem, tj.: kształtem przypominają wybuch bomby atomowej.

Slavnovskie hriby.

Żeby dobrze zwiedzić teren Kamiennych Hribów, powinniśmy nastawić się na wędrówkę dostępnymi szlakami turystycznymi i drogami leśnymi, okrążając tym samym cały rejon na którym skałki występują. Miejsce, te pięknie wygląda o każdej porze roku, a z racji tego, że jest blisko położone od parkingu we wsi Slavný, można się tu również wybrać na wycieczkę nocną, oczywiście z dobrym oświetleniem, no i oczywiście tylko szlakiem turystycznym, przy którym znajdują się najbardziej rozpoznawalne w Broumowskich Ścianach – Skalne Grzyby. 

Nocny spacer będzie jak wycieczka w świat baśni i na pewno zapadnie na długie lata w pamięci.

Slavnovskie hriby.

Ze wsi Slavný, ale i z położonej po drugiej bardziej przepastnej stronie Broumovských stěn wsi Martínkovice, możemy udać się na eksploracje Jaskini - Pod Luciferem. W tym wypadku, wybór pory dnia i pory roku musi być dostosowany do zasad bezpieczeństwa.

 Widok z Broumowskich Ścian, rejon Lucyfera na Kotlinę Broumowa.

Jaskinia - Pod Lucyferem jest obiektem pseudokrasowym i powstała w wyniku akumulacji potężnych bloków piaskowcowych w korycie Martinkovickiego potoku. System Jaskini - Pod Lucyferem zajmuje dno doliny pomiędzy Zaječí a Třešňovou roklí. 

Szlak turystyczny w kierunku Velkiej Kupy (708m n.p.m.).

 Mapa obszaru koło Slavny.

Dojście od strony Slavný, może być skomplikowane, ponieważ do punktu widokowego przy skale Lucyfer (wybitny obiekt do wspinaczki), oczywiście można dojść, jednakże szlak się tu urywa i tylko osoby z umiejętnością wspinaczki, mogą się zewspinać w dół około 400m do koryta potoku gdzie znajduje się dość dobrze zamaskowana jaskinia. 

 Skała Lucyfer.

Zatem od Slavný, trzeba najpierw kierować się szlakiem turystycznym w kierunku Velkiej Kupy (708m n.p.m.) i  nie dochodząc nań skręcić w lewo w niepozorną leśną drogę schodzącą w dół do Martinkovic.

Lepszym rozwiązaniem będzie, więc podejście od dołu tj.: z Martinkowic wzdłuż potoku do szlaku turystycznego wiodącego już na krawędzi Broumovských stěn, tyle, że do jaskini dojdziemy wcześniej, ponieważ znajduje się ona w korycie potoku w górnym odcinku trasy. 

Martinkowice.

Jaskinia - Pod Lucyferem jest obiektem bardzo niszowym i próżno jej szukać na mapie, choć ta bezwątpienia w tym trudnym i skomplikowanym topograficznie terenie bardzo się przydaje.

Koryto Martinkovickiego potoku.

Jeskyně - Pod Luciferem ma około 400 metrów łącznej długości, na którą składa się cały zawiły w przebiegu system korytarzy powstałych pod potężnymi niekiedy aż 15- metrowymi blokami piaskowca. Wlot jaskini widoczny jest z drogi i wygląda jakby patrzyło się na zwykle wnęki pod kamieniami. Jednak, kiedy zajrzymy już do środka, okazuje się, iż jest, to cała sieć korytarzy powstałych w wyniku akumulacji bloków piaskowca w obniżeniu, gdzie dodatkowo płynie Martinkovicki potok. 

Jaskinia Pod Lucyferem.

W Sudetach podobne jaskinie występują w polskich Górach Stołowych i we Wzgórzach Karpnickich – Jaskinia na Gruszkówce. Fakt, że dnem jaskini przepływa potok, powoduje, iż w jaskini jest dość ślisko i panuje w niej specyficzny mikroklimat, natomiast w okresie zimy, jaskinia staje się „galerią”, w której można podziwiać twory powstałe z lodu. Zwiedzanie jaskini jest niebezpieczne, dlatego turyści powinni ograniczyć się jedynie do zlustrowania jej wlotu, w dalszych fragmentach należy wykazać się już odpornością psychiczną i niekiedy umiejętnościami wspinaczkowymi. 

Jaskinia Pod Lucyferem.

W jaskini występują zaciski, bywa, że trzeba się czołgać nawet w wodzie. Jednak największym zagrożeniem jest to, że nad głową wiszą tutaj potężne kilkudziesięciotonowe bloki skalne, które teoretycznie w każdej chwili mogłyby się na nas osunąć. Pod względem geomorfologicznym Jaskinia - Pod Lucyferem należy do jednych z ciekawszych obiektów w Broumovskich Ścianach, musimy też pamiętać, że znajduje się ona na terenie statutowo chronionym - Chráněna krajinná oblast (CHKO) Broumovsko.

/ Jan Wieczorek/

Foto: Jan Wieczorek

W ramach działalności Dzikich Sudetów proponujemy Państwu uczestnictwo w szeregu atrakcyjnych eksploracjach i wyprawach turystycznych prowadzonych przez kulturoznawcę i eksploratora sudeckiego Jana Wieczorka, który pokaże Państwu miejsca ze wszech miar interesujące, jak i też dzikie i tajemnicze, a bywa, że całkiem świeżo odkryte... 

DZIKIE SUDETY

e-mail: d.sudety@gmail.com