Zamek Wleń, Porwaki i Gniazdo

 Wleń pomnik gołębiarki i ratusz.

   

     Na rozległym Pogórzu Izerskim wyróżniamy szereg podjednostek, jedną z nich jest obszar Wzgórz Radomickich przylegających do Doliny rzeki Bóbr, który, to teren został objęty ochroną krajobrazową w ramach Parku Krajobrazowego Dolina Bobru.

Wzgórza Radomickie charakteryzują się pięknie pofalowanym terenem z wieloma atrakcjami geologicznymi, wśród których mamy: pomniki przyrody, zapomniane kamieniołomy, skały, a także sztolnie i kopalnie, w których wydobywano m.in. skały z zawartością złota (patrz film). 

 Łupki Wleński Gródek.

Szczególnie atrakcyjne dla ruchu turystycznego są okolice miejscowości Wleń, nad którym, to miasteczkiem wznoszą się na Górze Zamkowej (360m n. p. m) ruiny średniowiecznego zamku, do którego najwygodniej możemy dotrzeć ze wsi Łupki.

 Ruiny zamku "Wleń".

Nautilus z różowymi wiosłami.

W samym Wleniu oglądamy: rynek, ratusz z 1824r., pomnik gołębiarki i kamienny neogotycki kościół św. Mikołaja. 

Atrakcją Wlenia jest także rzeka Bóbr, na której można odbyć spływy pontonowo-kajakowe na odcinku: Nielestno – Wleń i dalej Wleń - Marczów (patrz film).

 Zamek Wleń.

Zamek we Wleniu jest jednym z najstarszych zamków na Śląsku, powstał w końcu XII wieku na miejscu istniejącego wcześniej grodu drewniano-ziemnego, podniesionego w 1108r. do rangi kasztelanii przez Bolesława Krzywoustego. 

 Zamek Wleń wzniesiony na poduszkowych lawach wulkanicznych.

Zabytek wielokrotnie remontowany zachwyca całością założenia (zamek górny, średni i dolny), m.in.: wieżą i strzelistymi murami wzniesionymi na skałach. 

 Zamek Wleń w trakcie renowacji.

 Wleński Gródek.

W pobliżu ruin zamku znajdują się również inne zabytki wchodzące w skład tzw. „Wleńskiego Gródku” w Łupkach: kościół finalny św. Jadwigi oraz pałac Lenno wybudowany w latach 1653-1662 z przylegającym doń pawilonem ogrodowym z XVIIIw., oficyną, parkiem i gołębnikiem. 

 Kościół św.Jadwigi.

 Pałac Lenno.

 Góra Zamkowa - lawy poduszkowe.

Oprócz walorów historyczno-architektonicznych na Górze Zamkowej (360m n. p. m), podziwiamy interesujące skały, tzw. lawy poduszkowe (pukliste), zbudowane z diabazu, który znajduje się tu w otoczeniu skał zieleńcowych. 

Góra Zamkowa - lawy poduszkowe.

Powierzchnia dna Ocean Atlantycki.

Skały te, na których dziś m.in. oglądamy ruiny zamku, wydobywały się z ziemi na dnie dawnego morza. - Obecnie podobne procesy wydobywania się płynnej magmy w warunkach podmorskich zachodzą m.in. na dnie Oceanu Atlantyckiego. 

Góra Zamkowa - lawy poduszkowe.

Góra Zamkowa od 12. 09. 1994r. jest rezerwatem przyrody, w którym chroni się na obszarze 21 ha bardzo rzadkie w kraju i zagrożone w Europie siedlisko przyrodnicze. 

 Góra Zamkowa.

Mamy tu stokowe jaworzyny i lasy lipowo-klonowe, grąd i kwaśną buczynę. W poszyciu lasu spotykamy również rzadkie rośliny: lilie złotogłów, czosnek niedźwiedzi, paprotnik kolczasty, układkę leśną. Łącznie spis flory rezerwatu obejmuje 161 gatunków.

Porwak piaskowcowy.

Po zapoznaniu się z walorami Góry Zamkowej, turysta może powędrować ze wsi Łupki zielonym szlakiem turystycznym Zamków Piastowskich, w kierunku znajdującego się tuż przy drodze z Łupek do Kleczy pomnika przyrody nieożywionej „Porwaki”.

Pomnik przyrody "Porwaki" wycieczka eksploracyjna Dzikich Sudetów przy Kominie Wulkanicznym.

W miejscu tym na bezimiennym wzgórzu oglądamy wyrobiska starych kamieniołomów bazaltu, z pięknie widocznym kominem wulkanicznym, a także jedyne w Polsce zjawisko słupowej oddzielności w piaskowcach.

Pomnik przyrody Porwaki.

W Sudetach skały piaskowcowe, które znalazły się w obrębie skał bazaltowych i wytworzyły słupową oddzielność oglądamy w czeskich i niemieckich Górach Łużyckich: Dutý kámen i Kleine Orgel[1].

Pomnik przyrody Porwaki.

 Białe Skały.

Z punktu widzenia geologicznego wycieczkę można rozszerzyć przechodząc całą ścieżkę przyrodniczo-dydaktyczną w obrębie góry Gniazdo (446m n.p.m.) zwiedzając, urwisko, z którego roztacza się piękny widok na Góry Kaczawskie i Karkonosze i dawny kamieniołom piaskowca Białe Skały oraz zarastające Izerskie Gołoborze (blokowisko piaskowców kwarcowych) .

 Białe Skały, stok opadający do urwiska kamieniołomu.

Położone w pobliżu pierwszych zabudowań wsi Klecza – Gniazdo, kryje w sobie jeszcze kilka tajemnic, o których turyści raczej nic nie wiedzą.

 Gniazdo kamieniołom piaskowca.

 Gniazdo kamieniołom piaskowca.

Mamy tu dawne urokliwe kamieniołomy piaskowca oraz szereg rozrzuconych na stokach skałek i bloków skalnych.

Gniazdo skałki piaskowcowe.

Znajdują się tu również skały z wyrzeźbionymi rytami przedstawiającymi: daty 1906, herb i butelkę z kieliszkiem. 

Gniazdo piaskowcowy blok: 1906 z butelką i kieliszkiem.

 

 Gniazdo kolejny blok z rytem.

 Gniazdo Schronisko podskalne namierzone w 2014r.

Ogólna eksploracja tego terenu, jaką przeprowadziłem wraz z Ryszardem Wieczorkiem w 2014r. dała też efekt w postaci namierzenia trzech rumowiskowych schronisk podskalnych, znajdujących się w piaskowcowych blokach osuwających się po stoku ku drodze: Łupki-Klecza.  

 Gniazdo ściany kamieniołomu nadające się do wspinaczki.

 Gniazdo eksploracyjna wspinaczka boulderingowa w wykonaniu Michała Cieplińskiego.

 Gniazdo ekstremalny kant w kamieniołomie.

Obecnie od kilku lat w rejonie góry Gniazdo, zarówno na piaskowcowych blokach, jak i też w starym kamieniołomie piaskowca wspinacze adoptują teren pod nowy rejon wspinaczkowo-bulderingowy. Miejmy nadzieję, że proces ten odbędzie się bez szkody dla przyrody i środowiska, i że wspinacze zadbają o ten piękny skrawek Sudetów Zachodnich jak solidni gospodarze. 

Ze swojej strony wszystkich miłośników rozmaitych atrakcji i piękna przyrody Sudetów, zapraszam na cykliczne wyjścia w góry w ramach wycieczek eksploracyjnych organizowanych przez Dzikie Sudety i Cafe Turystyczna.  - Kontakt:d.sudety@gmail.com

/Jan Wieczorek/

Foto: Jan Wieczorek, Marian Bochynek

oraz zdjęcia z internetu.

---

[1] / Dutý kámen jest położony około 1km od szosy nr 13 w rejonie Drnovca, można doń dojść bez większego wysiłku szlakiem turystycznym, i warto, to uczynić, bo skały piaskowcowe, a zwłaszcza jedna z nich przyjmują tu ciekawą geologiczną formę. Piaskowiec podobnie jak w Górach Żytawskich, okolice Jonsdorfu – skała Kleine Orgel, rozpada się tu wachlarzowato niemal jak bazalt, tak rozłożone słupki, wyglądają bardzo ciekawie mają od 2 do 5cm szerokości a wysokość do 3m.

W ramach działalności Dzikich Sudetów proponujemy Państwu uczestnictwo w szeregu atrakcyjnych eksploracjach i wyprawach turystycznych prowadzonych przez kulturoznawcę i eksploratora sudeckiego Jana Wieczorka, który pokaże Państwu miejsca ze wszech miar interesujące, jak i też dzikie i tajemnicze, a bywa, że całkiem świeżo odkryte... 

DZIKIE SUDETY

e-mail: d.sudety@gmail.com

Rezerwat - Wąwóz Lipa

 Wąwóz Lipa.

           Pod względem przyrodniczym Pogórze Kaczawskie znacznie wyróżnia się od pozostałych miejsc w Sudetach Zachodnich. Lasy mają tu lepszą kondycję, ponieważ nie ma tu monokultury świerkowej, natomiast spotyka się dąbrowy, grady, drzewa bukowe, cisy i brekinie, wiązy, graby i jesiony. Różnorodność przyrodniczą i dziką piękność tego zakątka Sudetów można podziwiać już od wczesnej wiosny, kiedy, to zaczynają kwitnąc pierwsze kwiaty i kiedy wraz z promieniami słonecznymi wzrasta aktywność zwierząt.

 Wąwóz Lipa.

 Tablica w rezerwacie.

Miesiąc marzec oraz kwiecień, to jeden z lepszych momentów na odwiedziny rezerwatu „Wąwóz Lipa”, położonego na obszarze „Parku Krajobrazowego Chełmy” w pobliżu wsi Lipa i Nowa Wieś Wielka.

Rezerwat o powierzchni 101ha, obejmuje prawną ochroną przyrodę ożywioną oraz ciekawe formy geologiczne. Oglądamy tutaj: krawędź uskoku, przez którą przebija się kilkusetmetrowy wąwóz, na stokach, którego występują przeobrażone z dawnych law podmorskich (poduszkowych) zieleńcowe skałki oraz luźny rumosz skalny. 

Wąwóz Lipa.

W dolnej północnej partii przylegającej do rezerwatu płyną potoki Nysa Mała i Rogozina na której to terasach pojawiają się wiosną całe łany m.in. Śnieżycy Wiosennej. 

 Śnieżyca wiosenna i potok Rogozina.

Rogozina przyjmuje lewy dopływ tj.: Skalny Potok, który płynie przez środek wąwozu, gdzie w centralnej części piętrzy się przez przewężenie skałek zieleńcowych.

 Rezerwat Wąwóz Lipa.

Wyżej zaś do Skalnego Potoku, wpada niepozorny bezimienny ciek wodny, który, to jest habitatem dla najliczniej występującej w Sudetach populacji salamandry plamistej. 

Wąwóz Lipa - Skalny Potok i niżej bezimienny dopływ.

 Wąwóz Lipa.

Przez teren rezerwatu Wąwóz Lipa przebiega szlak niebieski oraz trasa edukacyjna. Najszybciej można dotrzeć tutaj wędrując szlakiem z Lipy, w pobliżu rezerwatu przy drodze asfaltowej prowadzącej z Lipy w kierunku Jawora; oczywiście można też zaparkować samochód i następnie odbyć spacer przez rezerwat w kierunku Nowej Wsi Małej.

Wczesna wiosna, to bardzo dobry czas, kiedy, to można w całej okazałości przyjrzeć się ukształtowaniu wąwozu.

 Wąwóz Lipa.

W Wąwozie Lipa oglądamy szereg skał położonych na stromych stokach głęboko wciętej doliny, niektóre z wychodni skalnych osiągają wysokość 18 m.

Skały zieleńcowe Wąwóz Lipa.

 Lawy poduszkowe.

Inne mniejsze skałki lub bloki skalne, są ciekawe, gdyż ukazują nam rozmaitą strukturę zieleńcową oraz dawne wylewy magmy w warunkach podmorskich tzw. lawy pukliste zwane ze względu na podobieństwo do poduszek lawami poduszkowymi, dodatkowo skałki te porośnięte są chronionymi gatunkami paproci, mchami i inną roślinnością, co dodaje im szczególnego waloru estetycznego. 

 Wąwóz Lipa.

W wyższych partiach wąwozu oraz w górnych fragmentach jego zboczy i na wierzchowinie mamy możliwość oglądania tzw. eratyków są to głazy narzutowe, pochodzące ze Skandynawii, jak i też pseudoeratyki pochodzące z Pogórza Kaczawskiego i Przedgórza Sudeckiego, przetransportowane tutaj przez lodowiec. 

Skalny Potok w Wąwozie Lipa.

W wąwozie Lipa ochronie podlega: mieszany las gradowy, łęgowy i dąbrowa. Najrzadszy w skali Sudetów jest grąd zboczowy, klonowo-lipowy, z pięknymi starymi okazami drzew i bogatym runem, w którym rośną m.in.: gnieźnik leśny, paprotnik kolczasty, kruszczyk szerokolistny itd..

 Paprocie na zieleńcach w Wąwozie Lipa.

 Śnieżyca wiosenna.

Z rzadkich gatunków roślin wstępuje tu szereg gatunków storczyków, paprocie szczelinowe i roślinność kserotermiczna. – Liczba gatunków roślin jest imponującą: 302 gatunki, w tym 26 gatunków drzew, 25 gatunków i 251 gatunków roślin zielonych, z czego aż 25 gatunków roślin podlega prawnej ochronie.

 Śnieżyca wiosenna w Wąwozie Lipa.

Jeśli chodzi o zwierzęta żyje tu bardzo liczna populacja salamandry plamistej oraz rzadki piękny ssak o trybie żerowania nocnym popielica, którą bardzo trudno jest zaobserwować. 

 Salamandra plamista.

 Przylaszczka pospolita.

kamentem tego uroczego miejsca, są pojawiające się w dolnej części rezerwatu w korycie Rogoziny i na jej brzegach, coraz częściej  sterty śmieci, nanoszonych tutaj przez strumień, po tym jak ktoś wyrzucił je wyżej do koryta. Z racji tego, że jest, to rezerwat, wypadałoby, aby ta rzecz została uporządkowana, ponieważ właśnie takie miejsca powinny być objęte bezdyskusyjną szczególną troską, w innym wypadku nie będziemy mieli nawet możliwości podziwiania, tego co najpiękniejsze.  

 /Jan Wieczorek/

Foto: Jan Wieczorek 

W ramach działalności Dzikich Sudetów proponujemy Państwu uczestnictwo w szeregu atrakcyjnych eksploracjach i wyprawach turystycznych prowadzonych przez kulturoznawcę i eksploratora sudeckiego Jana Wieczorka, który pokaże Państwu miejsca ze wszech miar interesujące, jak i też dzikie i tajemnicze, a bywa, że całkiem świeżo odkryte... 

DZIKIE SUDETY

e-mail: d.sudety@gmail.com