Góry Suche dookoła Sokołowska

 Sokołowsko.

                 Najpiękniejszym rejonem polskich Gór Kamiennych są okolice Rybnicy Leśnej i Sokołowska. Góry Suche nazywa się często „Sudeckimi Tatrami”, ponieważ szczyty są tu wyjątkowo strome, a szlaki bardzo wymagające.  - Do Rybnicy Leśnej można dotrzeć z Wałbrzycha wędrując szlakiem turystycznym z dworca PKP - Wałbrzych Główny, jednak najlepiej być rozlokowanym w Sokołowsku, by przejść tzw. „Pętle Sokołowską”, czyli wszystkie wyjątkowo strome szczyty Gór Suchych położone dokoła tej miejscowości.

 Schronisko Andrzejówka z polem biwakowym na pierwszym planie.

 Biwak przy Andrzejówce.

Tradycyjnym rozwiązaniem będzie nocleg w jednym z najładniejszych schronisk sudeckich, czyli w schronisku PTTK Andrzejówka, która została wybudowana w pięknym położeniu na Hali pod Klinem blisko przełęczy Trzech Dolin.  Zimą przy Andrzejówce panują doskonałe warunki do uprawniania narciarstwa, z tego powodu zaaranżowano tutaj kilka stoków pod narciarstwo zjazdowe z wyciągami orczykowymi, jednak tradycje narciarskie w tym miejscu związane są nade wszystko z narciarstwem biegowym tzw. Biegiem Gwarków organizowanym od 1987r.

 Wiata turystyczna na Rozdrożu pod Krzywuchą.

 Wnętrze wiaty.

 Waligóra Ryszard Wieczorek sumit.

Dla zahartowanych turystów wędrujących przez Góry Suche w kilku miejscach na szlakach wybudowano turystyczno-biwakowe wiaty, w których spokojnie bez namiotu, tylko z karimatą i śpiworem można względnie spędzić noc, ta odmiana turystyki szczególnie popularna wśród pełnych wigoru ludzi młodych nazywa się „wiatingiem”.

Na pieszą wędrówkę w Góry Suche, powinniśmy zabrać ze sobą kije do nordic walking, gdyż wejście od schroniska Andrzejówka na najwyższy szczyt Gór Suchych i Kamiennych – Waligórę (936m n.p.m.) jest bardzo strome.

 Waligóra najwyższy szczyt Gór Kamiennych (Gór Suchych) 936m n.p.m.

W Górach Suchych koniecznie wchodzimy na następujące szczyty: Waligórę (936m n.p.m.), Suchawę (928m n.p.m.), Ruprechtický Špičák (880m n.p.m.), Włostową (901m n.p.m.), oraz na położony niesamowicie stromo nad Unisławiem Śląskim – Stożek Wielki (841m n.p.m.).

 Widok ze stoków Włostowej na Karkonosze.

 Suchawa.

 Nieistniejący już punkt widokowy.

Z tych wszystkich szczytów rozlegają się piękne widoki na Sudety Środkowe i Zachodnie (obecnie widoki ze szczytu Waligóry są ograniczone, niegdyś na wierzchołku znajdowała się drewniana wieża, podobnie jeszcze nie tak dawno stały wieże na Stożku Wielkim i Kostrzynie.

 Stożek Wielki w dole Sokołowsko, widok ze stoków Włostowej.

Położone u podnóża Gór Suchych Sokołowsko, obecnie znajduje się w stanie turystycznego uśpienia, ale nie zawsze tak było, o czym świadczą budynki sanatoryjne i park dla kuracjuszy, stanowiący o popularności tego dawnego kurortu górskiego.

 Cerekiew w Sokołowsku.

 Sokołowsko było zwane niegdyś Śląskim Davos.

Do Sokołowska trzeba przyjechać, aby zobaczyć potężny zbudowany z czerwonej cegły gmach sanatorium Grunwald, w którym leczono choroby płuc, kolejno dom, w którym mieszkał znany polski reżyser filmowy Krzysztof Kieślowski jak i też zabytkową i oryginalną Cerkiew, św. Michała Archanioła, która jest pozostałością okresu bumu, gdy do Sokołowska przyjeżdżali masowo goście z terenu Rosji (W okresie niemieckim kurort był nawet określany: Śląskim Davos.).

 Sokołowsko "Grunwald".

Z Sokołowska udajemy się na Stożek Wielki jak i też na zwiedzanie ruin zamku: Radosno (zachowała się wieża i fragmenty założenia) oraz na zwiedzanie niedostępnych urwisk Czerwonych Skałek, położonych na stokach Suchawy.

 Podejście na Stożek Wielki.

 

 Widok ze Stożka Wielkiego w kierunku Gór Wałbrzyskich.

Czerwone Skałki (niem. Der Rote Stein), maja kilkadziesiąt metrów wysokości, zbudowane są z latytów porfirowej skały, która ze względu na swa łupliwość tworzy rozległe osuwiska o charakterze gołoborzy.

 Czerwone Skałki.

Z pod skałek rozpościera się widok na Graniczą, Krzywuchę, Stożek Mały i Stożek Wielki.

 Gołoborze osuwiskowe pod Czerwonymi Skałkami.

 Zamek Radosno.

Wycieczki w Góry Suche, to w gruncie rzeczy ciągłe wchodzenie i schodzenie po osuwającym się kamienistych stokach, dlatego łatwo tu skręcić nogę lub przemęczyć kolana, wniosek osoby starsze i niewykwalifikowane, nie powinny się tu forsować i wybierać w góry bez odpowiedniego wyposażenia.

/Jan Wieczorek/

Foto: Jan Wieczorek

Tekst na podstawie przewodnika Sudeckie Horyzonty autorstwa Jan Wieczorek 

W ramach działalności Dzikich Sudetów proponujemy Państwu uczestnictwo w szeregu atrakcyjnych eksploracjach i wyprawach turystycznych prowadzonych przez kulturoznawcę i eksploratora sudeckiego Jana Wieczorka, który pokaże Państwu miejsca ze wszech miar interesujące, jak i też dzikie i tajemnicze, a bywa, że całkiem świeżo odkryte... 

DZIKIE SUDETY

e-mail: d.sudety@gmail.com

Z Andrzejówki na Ruprechtický Špičák.

 Podejście na Ruprechtický Špičák.

            Najpiękniejszym rejonem polskich Gór Kamiennych są okolice Rybnicy Leśnej i Sokołowska. Góry Suche często nazywa się „Sudeckimi Tatrami”, od 1981r. wchodzą one w skład Parku Krajobrazowego Sudetów Wałbrzyskich.

Rejon Gór Suchych jest szczególnie odwiedzany przez turystów z Wałbrzycha, blisko tutaj także z takich miejscowości jak Głuszyca, Mieroszów czy położone w Czechach Meziměstí.

Czeska część Gór Suchych, czyli Javoří hory, szczególnie pięknie prezentuje się, gdy spojrzeć nań z Kotliny Broumova lub krawędzi Broumovskich Ścian, na pierwszy plan wybija się tu najwyższy szczyt położony na granicy z Polską Ruprechtický Špičák (880m n.p.m.).

Ruprechtický Špičák ze stoków Waligóry.

Optymalnym wariantem zapoznania się z granicznym obszarem Gór Suchych, będzie wycieczka na Waligórę oraz Ruprechtický Špičák. Tradycyjnym rozwiązaniem jest nocleg w jednym z najładniejszych schronisk sudeckich, czyli w schronisku Andrzejówka.

 Andrzejówka i Przełęcz Trzech Dolin w Górach Suchych.

Orientacja dojścia/dojazdu

 Rynica Leśna drewniany kościół.

Do Przełęczy Trzech Dolin (810m n.p.m.) można dotrzeć z Wałbrzycha, wędrując szlakami turystycznym z dworca PKP Wałbrzych Główny, natomiast samochodem można dojechać drogą przez Rybnicę Leśną pod samą Andrzejówkę gdzie zorganizowano mały parking.

 Parking przy schronisku.

Wzniesione w 1933r. przez Waldenburger Gebirgsverein (VGV) schronisko Andrzejówka (Andreasbaude – od imienia prezesa VGV towarzystwa turystycznego z Wałbrzycha Andreasa Bocka) leży w pięknym miejscu, wśród łąk otoczonych górami, ściśle na Hali pod Klinem blisko przełęczy Trzech Dolin.

 Schronisko PTTK Andrzejówka.

W schronisku na szczęście zachował się specyficzny klimat daleki od mody na komercyjne rozwiązania, turysta może tutaj oczywiście spożyć gorący posiłek, napić się herbaty, kawy czy piwa. Schronisko może być przez kilka dni wspaniałym miejscem wyjściowym do odbycia interesujących wycieczek po Górach Suchych i Wałbrzyskich.

 Schronisko PTTK Andrzejówka.

Zimą przy Andrzejówce panują doskonałe warunki do uprawniania narciarstwa, z tego powodu zaaranżowano tutaj kilka stoków pod narciarstwo zjazdowe z wyciągami orczykowymi, jednak tradycje narciarskie w tym miejscu związane są nade wszystko z narciarstwem biegowym tzw. Biegiem Gwarków organizowanym od 1987r.

Schronisko PTTK Andrzejówka.

 Rosocha przy Andrzejowce.

Na pieszą wędrówkę w Góry Suche, powinniśmy zabrać ze sobą kije do nordic walking, gdyż wejście od schroniska Andrzejówka na najwyższy szczyt Gór Suchych i Kamiennych – Waligórę (936m n.p.m.) jest dosyć strome.

Naszą wycieczkę rozpoczynamy, więc od największego węzła szlaków turystycznych w Sudetach Środkowych, czyli od Andrzejówki idziemy w kierunku Waligóry (936m n.p.m.), przy czym możemy tutaj wybrać dwa warianty wejścia na ten szczyt.

 Waligóra na szczycie.

Pierwszy bardzo stromy, gdzie żółtym szlakiem pokonujemy stromiznę używając czasem nie tylko nóg, ale i rąk. Drugi wariant łatwiejszy, czyli wędrówka niebieskim szlakiem do szerokiego Siodła (864m n.p.m.) oddzielającego Waligórę od drugiego najwyższego szczytu Gór Suchych Suchawy (928m n.p.m.). Obecnie widoki ze szczytu Waligóry są ograniczone, niegdyś na wierzchołku znajdowała się drewniana wieża, z której jak pamiętam rozciągała się piękna panorama, zwłaszcza w kierunku Czech i Gór Sowich, dziś, jeśli chcemy zaznać namiastki tych widoków powinniśmy odbić w rejonie Siodła (864m n.p.m.), w odsłoniętą nieznakowaną drogę trawersującą szczyt Waligóry od południa (droga ta doprowadzi nas do szlaku narciarskiego prowadzącego z Łomnicy do Andrzejówki).

 Góry Suche z wieży na Ruprechtickým Špičáku.

Pod względem ukształtowania powierzchni Góry Suche ze swoimi bardzo stromymi stokami i głęboko wciętymi dolinami, zdradzają swoją wulkaniczną przeszłość.

Waligóra skały starowulkaniczne.

Skały jakie tutaj występują, melafiry i porfiry z racji swojej twardości, mimo, że starsze od skał otoczenia (piaskowce, zlepieńce, łupki ilaste) pozostały odporne na wypreparowanie przez czynniki erozyjne (woda, mróz, wiatr, zmienny klimat panujący przez miliony lat w Niecce Śródsudeckiej) oraz zostały odpreparowane na powierzchni z nadkładu skał osadowych.

Waligóra skały starowulkaniczne.

Podczas wędrówki po Górach Suchych zwłaszcza na stromych stokach oglądamy cale masy niestabilnych kamieni, które czasem bardzo utrudniają schodzenie ze stoku. Do osunięć (obrywów stokowych) zachodzi na bardzo stromym, niemal pionowym stoku wschodnim, gdzie oglądamy "wnętrze" Waligóry zbudowane z porfirów kwarcowych (trachitów).

 Góry Sowie  - Wielka Sowa ze stoków Waligóry.

Gdy już nacieszymy się widokami z Siodła (864m n.p.m.) idziemy dalej czarnym szlakiem w kierunku Przełęczy pod Špičákiem. 

 Granica polsko- czeska i Ruprechtický Špičák.

Do granicy z Czechami dochodzimy po około 30 minutach. W pobliżu pasa granicznego znajduje się tutaj turystyczna wiata, następnie dochodzą szlaki – graniczny zielony wiodący z Tłumaczowa do Przełęczy Okraj i niebieski szlak czeski z Meziměstí na Ruprechtický Špičák.

 Granica polsko- czeska w tle Waligóra.

W okresie PRL-u w te rejony Gór Suchych turyści z Polski nie mieli prawa zaglądać, była tutaj strefa „ściśle chroniona”, słowem za pasem granicznym rozciągał się bratni kraj (ludowej demokracji), przez który, to polscy obywatele chcieli tranzytem uciekać do Austrii.

 Widok na Góry Suche - Płoniec z Ruprechtickiego Špičáka.

Kto wie być może, dlatego Polacy nie nadali własnej nazwy Ruprechtickiemu Špičákowi mimo tego, że po II Wojnie Światowej tą piękną górę zaczęliśmy dzielić z Czechami?

 

Ruprechtický Špičák

Technicznie podejście na stożkowy Ruprechtický Špičák nie jest tak strome jak na Waligórę, wcześniej opisywanym żółtym szlakiem. Turystyczny szlak idzie tutaj wzdłuż słupków granicznych i wyprowadza na pozbawioną dziś drzew polanę, z której rozciągają się panoramy Gór Kamiennych, Gór Sowich, Kotliny Broumova i Broumovskich Ścian.

Ruprechtický Špičák.

Metalowa wieża widokowa znajduje się kilkadziesiąt metrów od granicy i stanowi atrakcje głównie dla Czechów, choć Polacy trzeba powiedzieć zaglądają tutaj coraz częściej. Wejście na wieże jest darmowe w pogodne dni dostrzeżemy stąd Góry Orlickie, Karkonosze ze Śnieżką oraz Góry Stołowe, także dla miłośników górskiej fotografii oraz wschodów i zachodów słońca jest to szczyt godny odwiedzin. 

Ruprechtický Špičák.

W orientacji powrotnej, aby nie wracać tą samą drogą, od Przełęczy pod Špičákiem wracamy szlakiem narciarskim do Andrzejówki mijając po drodze Waligórę,tj.: trawersując ją od strony wschodniej, co pozwala nam obejrzeć osuwiska porfirów kwarcowych.

/ Jan Wieczorek/

Foto: Jan Wieczorek 

W ramach działalności Dzikich Sudetów proponujemy Państwu uczestnictwo w szeregu atrakcyjnych eksploracjach i wyprawach turystycznych prowadzonych przez kulturoznawcę i eksploratora sudeckiego Jana Wieczorka, który pokaże Państwu miejsca ze wszech miar interesujące, jak i też dzikie i tajemnicze, a bywa, że całkiem świeżo odkryte... 

DZIKIE SUDETY

e-mail: d.sudety@gmail.com