Translate

piątek, 21 kwietnia 2017

Czeski Raj - Drábské světničky




Drábské světničky.
             

              Położony w obrębie Sudetów Zachodnich, a także i poza nimi obszar tzw. Czeskiego Raju można podzielić na partie o charakterze górskim, czasem do złudzenia przypominające znane miejsca w Sudetach (Grzbiet Kozakovsky), jak i też Czeski Raj o charakterze wyżynnym znajdujący się już poza obrębem Sudetów. 
Drábské světničky.


 Drábské světničky.
Szczególna atrakcyjność tego miejsca powoduje, że warto skupić się na opisie tutejszych walorów, na które składają się urokliwe miasta skalne, zamki i pałace oraz bogate w zabytki miasta. Przyrodnicza ranga tego miejsca ma dla Czechów, ogromne znaczenie, dlatego też w roku 1955, utworzono tutaj pierwszy w CSSR obszar chronionego Krajobrazu, a w 2005 roku Czeski Raj włączono do europejskiej sieci geoparków  UNESCO.

Drábské světničky.
Fakt występowania na terenie Czeskiego Raju niezliczonej ilości skał, w tym kilku miast skalnych, powoduje, że jest to jeden z najpiękniejszych rejonów Czech, a także i całej Europy.

Drábské světničky, widoczne z okolic drogi E-65, w kierunku Pragi.
 Skałka przy parkingu i turystyczne rodzeństwo.
Jednym z mniej znanych dla Polaków skalnych miast Czeskiego Raju, są Drábské světničky, położone w pobliżu miasta Mnichovo Hradiště, do których najlepiej dotrzeć, dojeżdżając autem od drogi E-65; zjeżdżając z niej na miejscowość Kavčina, gdzie znajduje się mały parking i  węzeł szlaków turystycznych oraz prowadzona w sezonie mała gastronomia – (cz. Kiosek Pod Drabkama).

 Widok na drogę E-65, w tle Ralská pahorkatina.

Drábské světničky.
Rejon ten jest przez polskich turystów zazwyczaj pomijany, choć w pobliżu jego przebiega ruchliwa droga w stronę Pragi.

Odmienne niż Prachowskie Skały czy Hruboskalsko, Drábské světničky, stanowia dobry cel na kilkugodzinną wycieczkę, podczas której można podziwiać skały zbudowane z piaskowca, przyjmujące tutaj postać krawędzi, zbudowanej ze zbitych przedzielonych pokaźnych rozmiarów kominami i szczelinami.

Drábské světničky.

Drábské světničky.
Obszar Czeskiego Raju rozpościera się na terenach gdzie w dawnych epokach historii ziemi zachodziły rozmaite procesy; piaskowcowe skały, które podziwiamy m.in. na Drábskich světničkach były kiedyś dnem morza, podobnie jak tego samego rodzaju skały w Saskiej Szwajcarii, Górach Łużyckich, Adršpašskoteplickich skałach czy w naszych polskich Górach Stołowych.

Podążając od punktu wyjścia, czyli od parkingu pod  Drábskimi světničkami przy drodze 2689, gdzie znajduje się wspomniany - „Kiosek Pod Drabkama”, najpierw łagodnie przez las podchodzimy pod krawędź masywu, a następnie, stromo i przez partie schodów, wspinamy się wyznaczona trasą do góry, przechodząc przy tym przez ogromne szczeliny  i schroniska podskalne  Drábskich světniček.

Drábské světničky przeskok ze Strateny na Tucanaka..


Drábské světničky.
Oglądane po drodze skały, stanowią bardzo atrakcyjny teren wypoczynku dla czeskich wspinaczy piaskowcowych, którzy szczególnie cenią sobie ten rejon, z powodu łatwej dostępności, gdyż nawet po skończonej pracy, można tutaj miło spędzić czas, wspinając się na poszczególne turnie.

Turyści natomiast, po dojściu do kolejnego rozdroża szlaków turystycznych, położonego w centrum  Drábskich světniček, mogą nieodpłatnie, lecz na własną odpowiedzialność, również wejść na szczyty skał, gdyż znajdują się tutaj prowadzące na górę schody, a pomiędzy poszczególnymi turniami, na których znajdują się wybitne punkty widokowe, przerzucono mosty.

Drábské světničky.
Drábské světničky
 Schronisko podskalne.
Drábské světničky, stanowią także atrakcje natury historycznej, znajdują się tu bowiem pozostałości  po wybudowanym w skałach zespole umocnień z XIII wieku. Podziwiamy tutaj podczas wspinania się po skałach, jak na kilku piaskowcowych blokach wypreparowano pomieszczenia, pod trudną do zdobycia twierdze. Na skałach widoczne są również ślady po siedmiu drewnianych budowlach i sześciu konstrukcjach mostów, które łączyły poszczególne bloki. Dzięki korzystnemu położeniu i mistrzowskiemu wykorzystaniu mas skalnych, tworzących zasadniczą część umocnień, twierdza Drábské světničky przez długie lata pozostawała niezdobyta.

Drábské světničky.



Drábské světničky.
Z tarasów widokowych Drábskich světniček widoczne są zarówno Sudety (Ještědsko-kozákovský hřbet i Góry Izerskie) jak i Płyta Północnoczeska z Wyżyną Ralską (cz. Ralská pahorkatina) oraz płyta Środkowoczeska itd.. W czasie dobrej przejrzystości przestrzeń, która jawi się tu przed ludzkimi oczami jest hiperprzestrzenna.

 Drábské světničky.
Po obejrzeniu dawnej warowni, od rozdroża szlaków w centrum skał, proponuje odbyć, uzupełniający całość ok. 40 minutowy spacer przez płaskowyż piaskowcowy, wzdłuż krawędzi uskoku, przez Studený průchod, do restauracji Krásná vyhlídka, gdzie można odpocząć i napić się czeskiego piwa z Czeskiego Raju oraz spożyć tradycyjny czeski obiad.

 Restauracja Krásná vyhlídka.
Studený průchod.
Krásná vyhlídka, jak sama nazwa mówi wiąże się z pięknym widokiem, który rozpościera się z tarasów restauracji, widać stąd miasto Turnov oraz wsie: Březina, Olšina, Žďár i rzucający się w oczy duży staw rybny czyli - rybník Žabakor, a na dalszym zamykającym planie poza górami należącymi do Czeskiego Raju, Karkonosze i Góry Izerskie.

W pobliżu Drábskich světniček i Krásnej vyhlídki, znajdują się również inne atrakcje, ale o tym już w innym artykule, traktującym o  Czeskim Raju. 
  

/Jan Wieczorek/
Foto: Jan Wieczorek, Ryszard Szombierski,
 Jan Žwak

czwartek, 13 kwietnia 2017

Małże w skałach osadowych na Skowronie

 Skowron małż w wapieniu marglistym.


   W pomijanym dotąd przez szlaki turystyczne rejonie Gór Kaczawskich w pobliżu miejscowości: Strzyżowiec, Czernica, Płoszczynka, znajduje się niepozorny i słabo zaznaczony szczyt zbudowany  ze skał osadowych, w których znajdują się wręcz modelowe skamieniałości  i odciski organizmów wodnych.
 
 Skowron.

Położony w Małym Grzbiecie Gór Kaczawskich - Skowron (niem. Lerchenberg) wznosi się na wysokość (472m n.p.m.), szczyt ten od pn.-wsch. porośnięty jest lasem świerkowym z domieszkami buka i dębu, natomiast od pd. i pd.-zach., na jego powierzchni rozciągają się pola, z których rozpościerają się piękne i otwarte widoki na Karkonosze, Góry i Pogórze Izerskie.  

 Widok ze Skowrona na Karkonosze i Góry Izerskie.
 Skowron wiosna...
Przez długie powojenne lata Skowron mimo bliskiego sąsiedztwa góry Wapiennej (507m n.p.m.), znajdującej się za płytką przełęczą, był praktycznie nieznany. Międzynarodowy  szlak turystyczny E-3, przebiegał przecież jeszcze do 2016r., od Płoszczynki przez Wapienną, gdzie znajdują się Wapienniki i stare kamieniołomy, o czym pisałem już w jednym z artykułów Dzikich Sudetów, w kierunku Strzyżowca.  

 Szlak niebieski E-3 w rejonie Skowrona, dojście od Strzyżowca.


 Krzyż pokutny na szlaku.
Obecnie w tym zakresie nastąpiła poważna zmiana, zlikwidowano z niewiadomych przyczyn niebieski szlak przez Wapienną  i poprowadzono go polono-leśną ścieżką przez cały Skowron. Równocześnie na szczycie tym leśnicy nieco odsłonili, to, co na szczycie Skowrona, wydaje się najbardziej interesujące pod względem naukowym i turystycznym.

 Wapienna ze Skowrona.
 Szybowisko znaki graniczne działek złotonośnych.
Niepozorny Mały Grzbiet Gór Kaczawskich ciągnie się od Doliny Ochotnicy po Dolinę Bobru w pobliżu Wlenia. Wyróżniamy w nim m.in.: Górę Szybowcową (561m n.p.m.), ze starymi kopalniami odkrywkowymi złota, Srebrną (491m n.p.m.), z której, to rozpościerają się jedne z najpiękniejszych i rozległych widoków na Karkonosze, Góry Izerskie i Kotlinę Jeleniogórską - Stromca (551m n.p.m.), gdzie na wierzchołku znajduje się długa na ponad 100 m grzęda skalna piaskowców, w której, to grzędzie znajdują się jaskinie szczelinowo-tektoniczne (m.in. Jaskinia w Stromcu (48m dł.)), 

 Jaskinia w Stromcu odkryta przez Jan Wieczorek.
 Wapienna - wapiennik.
Wapienną (507m n.p.m.), gdzie znajdują się dobrze zachowane wapienniki, jak i też nieczynne kamieniołomy wapienia, w których można zobaczyć coraz bardziej zarastające dziką roślinnością „jeziorka”, Czyżyka (425m n.p.m), na którym oglądamy skały bazaltowe z bombami oliwinowymi i słupową odrębnością, Grodową (343mn.p.m.), na szczycie, której znajdują się mury piaskowcowe i w pobliżu, której malowniczą doliną przebija się Chrośnicki Potok (Lipka).

 Skowron, krawędź uskoku.



Miejsca te wciąż skrywają wiele tajemnic, o których w polskiej, jak i niemieckiej literaturze turystycznej czy naukowej do tej pory nie wiele wspominano. 

 Skowron widok w kierunku Chrośnickich Kop.

Skowron - zawilce.

Zwiedzanie góry Skowron, najlepiej zaplanować sobie w okresie wczesno-wiosennym, w momencie kiedy, można na jego obszarze przyjrzeć się nie tylko skałom i dawnym wyrobiskom kamieniołomu, ale i każdemu niemal głazowi.  

Uskok grzbietowy na Skowronie.
 Skowron piaskowiec i zlepieniec.
Przez Skowron (472m n.p.m.), przebiega bowiem próg geologiczny, ciągnący się od Szybowiska przez Srebrną w kierunku pn.-zach., oglądamy tu wiec, zwłaszcza w najwyższych partiach Skowrona, charakterystyczną formę w kształcie grzędy, która, to dodatkowo, została podcięta przez pracujący w okresie niemieckim kamieniołom. Występują tu różne rodzaje skał: margle ilaste, zlepieńce, piaskowce i wapienie margliste, a więc skały osadowe, powstałe z rozmaitych osadów i frakcji.  

Skowron uskok


Skały na Skowronie zasługują na naszą uwagę, gdyż mamy tutaj osady morskie ze śladami dawnego życia tj.: m.in. odciśnięte w skale małże.

Skowron stanowisko geologiczne.
 Skowron - małż w wapieniu marglistym.
Jest, to bodajże najbliżej położone w pobliżu Jeleniej Góry, tego rodzaju stanowisko geologiczne (niestety nie pomnik przyrody), gdzie możemy bezpośrednio przyjrzeć się jak tworzyły się wymieszane osady denne, w których występują m.in odciski i skamieniałości po dawnych organizmach żywych.

 Skowron - małż w wapieniu marglistym.


Warstwy skał osadowych, w ciągnącym się przez kilkaset metrów starym kamieniołomie na Skowronie, układają się wedle następującego porządku: najniżej zalegają wapienie margliste, kolejno pojawia się zlepieniec i piaskowiec. 

 Skowron wyrobisko dawnego kamieniołomu.
Skowron - fragment kręgu wymarłego zwierzęcia.
Ślady po dawnych organizmach żywych, widoczne są najlepiej w górnej części wapieni marglistych, oraz w strefie kontaktu tej warstwy ze zlepieńcem, podczas wielu eksploracji tego terenu odnalazłem również ślady po dawnych organizmach żywych w skale zlepieńcowej, (zbudowanej głownie z drobnych otoczaków) m.in. natrafiłem na części prawdopodobnie kręgosłupa nieznanego zwierzęcia

Skowron kontakt wapienia i zlepieńca.

 Skowron zlepieniec.
Zlepieniec występujący na Skowronie, który może się wydawać nie tak ciekawy jak wapień,  jest tą samą skałą, którą napotkałem przy dokonywaniu tzw. pingów w latach 90-ubiegłego wieku na południowych, znajdujących się w lesie stokach Szybowiska, tj. w miejscach (obszarze), gdzie znajdują się ślady po średniowiecznych pracach górniczych. Po przekopaniu się wówczas przez wierzchnią warstwę gleby, natrafiłem na gliny prawdopodobnie zwałowe (koloru ochry, oraz gliny intensywnie czarne, niewiadomego pochodzenia), pod którymi znajdują się odspojone skały  zlepieńcowe, a więc identyczne osady jak w stanowiskach na Skowronie, istnieje więc duże prawdopodobieństwo, że w lesie pod Szybowiskiem znajdują się w skałach osadowych  również fragmenty dawnych stworzeń. 

 Skowron uskok.


Oryginalny przekrój geologiczny na Skowronie, znajduje się 20 metrów od niebieskiego szlaku, istnieje więc możliwość, zagospodarowania tego miejsca i modelowo objęcia go ochroną prawną. 

 Skowron przekrój geologiczny.

Orientacja dojścia do kamieniołomu, skał i stanowisk na Skowronie: a/ ok. 30 minut wędrówki szlakiem niebieskim ze wsi Płoszczynka; lub b/ dojazd autem, drogą z Czernicy, na Strzyżowiec, w rejon wyrównania grzbietowego przy krzyżu pokutnym, skąd podejście na Skowron ok. 20 minut.

 Skowron zejście w kierunku Strzyżowca.

 Skowron zerwy kamieniołomu.
Uwaga! Kamieniołom na Skowronie tworzy niebezpieczny próg, w wielu miejscach należy zachować szczególną ostrożność, istnieje tu niebezpieczeństwo tragicznego w skutkach osunięcia. Teren poniżej uskoku jest bardzo trudny i uciążliwy do przejścia zwłaszcza w porze zimowej i letniej, licznie występują tutaj stada dzików, szukające pokarmu w lesie bukowym.

 
/Jan Wieczorek/
Foto: Jan Wieczorek