Translate

piątek, 6 października 2017

Góry Izerskie - Ze Stogu Izerskiego przez Smrek na Paličník


Paličník.




    Cieszące się obecnie stałym wzrostem zainteresowania Góry Izerskie, są chyba najciekawsze, kiedy zaczniemy je zwiedzać z uwzględnieniem przekraczania granicy, ponieważ po polskiej stronie, podobnie jak, to jest z Karkonoszami czy Tatrami, mamy oczywiście do czynienia z dużo mniejszym obszarem (jedynie dwa grzbiety: Wysoki i Kamienicki), natomiast po stronie czeskiej mamy już kilka grzbietów (Střední Jizerský Hřeben, Vlašský Hřeben, Desenský Hřeben, Hejnický Hřeben, Oldřichovsky Hřeben i Jindřichovicky Hreben), co pozwala nam na bardziej kameralne i nieskrępowane wędrowanie po tych górach.

Paliczka w tle Frýdlantské cimbuří i Ořešník.

Po stronie należącej do naszych południowych sąsiadów mamy głównie pasma zbudowane ze skał granitowych, co powoduje, że niektóre wyizolowane na powierzchni grupy skalne, przypominają do złudzenia skały z pobliskich Karkonoszy.

 Schronisko na Stogu Izerskim.

 Łącznik rosocha.

Jednym z najważniejszych miejsc wypadowych w Górach Izerskich jest należące do PTTK schronisko na Stogu Izerskim. Ten stylowy i wpisany w historie turystyki sudeckiej obiekt położony stromo nad Świeradowem Zdrój, dziś dostępny jest nie tylko dla turystów pieszych, ale i dla osób korzystających z kolejki gondolowej na Stóg Izerski. Pobyt w tym miejscu ma swoje plusy i minusy, i zależy głównie od doboru luku czasowego. Poza sezonem turysta ma tu sposobność (po wykupieniu noclegów), odbycia kilku ciekawych wycieczek, z uwzględnieniem przekraczania granicy polsko-czeskiej. 

Kolej gondolowa na Stóg Izerski.
Gondola na Stóg Izerski.
Podejście do schroniska z uzdrowiska Świeradów-Zdrój, jest raczej monotonne, dlatego lepiej jest skorzystać z kolejki gondolowej i oszczędzić tym samym siły, na wędrowanie po bardziej interesującym terenie.

Gondola na Stóg Izerski.
Zatem od schroniska na Stogu Izerskim udajemy się zielonym i żółtym szlakiem łagodnie pod górkę na Stóg Izerski, na którym obecnie znajduje się metalowa wieża nadawcza; niegdyś w tym miejscu, o czym świadczą zachowane do dziś cokoły i fragmenty drewnianych słupów, znajdowała się wysoka drewniana wieża triangulacyjna, na którą jeszcze w latach 80-tych można było wejść przy dużej dozie ryzyka, by móc podziwiać piękne krajobrazy. 

 Widok ze Stogu Izerskiego na Smreka.
Połączonymi szlakami żółtym i zielonym schodzimy kolejno, wśród rosnącej tu bujnie kosodrzewiny do Łącznika (1066 m n.p.m.), od której, to przełęczy, wspinamy się łagodnie do granicy z Czechami. 

 Smrek i granica z Czechami.
 Smrk wieża widokowa.
Już po stronie czeskiej dochodzimy najpierw do rozgałęzienia szlaków (odchodzą tu szlaki w kierunku miasta - Nové Město pod, Smrkem), aby dotrzeć w końcu na drugi wyższy - czeski wierzchołek Smrka (1124), który jest najwyższym szczytem całych czeskich Gór Izerskich. - Po polskiej stronie prym pierwszeństwa wiedzie oczywiście Wysoka Kopa (1126m n.p.m.), będąca najwyższym szczytem całych Gór Izerskich.  

Obecnie na wierzchołku czeskiego Smrka (drugi szczyt polsko-czeski położony jest na granicy) znajduje się metalowa wieża widokowa (wstęp bez opłat), na którą warto wejść w czasie ładnej pogody, gdyż widać z niej spore fragmenty Sudetów Zachodnich oraz Pogórza Sudeckiego.

 Smrk taras widokowy na Góry Izerskie.
Z kilku tarasów wieży podziwiamy widoki czeskich i polskich Gór Izerskich, Gór Łużyckich, oglądamy Grzbiet Jesztiedzko-Kozakowski i znajdujące się na zachodzie Karkonosze.

 Smrk widok na G.Izerskie.
Natomiast w dolnych partiach zabudowy wieży, znajduje się pomieszczenie ze stołami dla turystów, gdzie można schronić się w razie załamania pogody, przenocować, odpocząć, spożyć posiłek i napisać coś w książce pamiątkowej.   

 Pomnik T.Körnera i krzyż.
Na szczycie Smrka, oglądamy też, pomnik T. Körnera z 1909 roku, upamiętniający pobyt poety w tym miejscu z 1809 roku. Jest, to zarazem miejsce gdzie większość polskich turystów kończy swoją wycieczkę i zawraca tą samą drogą w kierunku schroniska Na Stogu Izerskim.

 Smrk zejście niebieskim szlakiem w dół.
Smrk szlak niebieski w dół.
My natomiast od tego punktu poruszamy się  dalej niebieskim szlakiem, ku stromemu zejściu w dół, na południową stronę Smrka. 

Zejście jest wygodne, jednak dość strome, ale od paru lat ułatwione drewnianymi kładkami; jest to przełożenie na osoby, które pokonują ten odcinek żmudnie podchodząc pod górę.   
   
Oddalając się od granicy schodzimy następnie do przecięcia z drogą asfaltową – Nebeský Žebřík (931 m n.p.m.), którą poprowadzony jest szlak turystyczny w kierunku Tišiny (2km), gdzie znajdują się m.in. granitowe skałki, na których wyznaczono trasy wspinaczkowe m.in. oryginalna Kulička na Tišinie. 

 Szlak niebieski poprowadzony m.in stokami Smrka.


Pod Klínovým vrchem.
Nasza wędrówka prowadzi wciąż szlakiem niebieskim, który skręca gwałtownie w lewo i kolejno doprowadza nas do rozdroży szlaków Na Pisčinach (1,5km) i Pod Klínovým vrchem (2km).

Omijając tym samym stromo wciętą dolinę, jaką wypreparował, pomiędzy Klínovým vrchem (972m n.p.m.), a Tišiną (873m n.p.m.) Hájený potok.

Od rosochy (rozdroża szlaków) Pod Klínovým vrchem, udajemy się już żółtym szlakiem (0,5 km) na Paličník (944m n.p.m.), docierając tym samym do rezerwatu przyrody - Jizerohorské bučiny, w którym podlega m.in. ochronie naturalny bukowy drzewostan.  

 Rezerwat Przyrody Jizerohorské bučiny.

  
Paličník (944m n.p.m.), gdzie znajdują się wyjątkowej urody granitowe skały, jest przede wszystkim wybitnym punktem widokowy, położonym na zachodnim skraju Klínovego vrchu.

Paličník.
Wejście na skały ułatwiają tutaj, klamry i drabinki, a na wierzchołku zamontowane są zabezpieczenia, aby nie doszło do nieprzyjemnych w skutkach wypadków. Punkt widokowy znajduje się na szczycie dwóch potężnych głazów połączonych drewnianym mostkiem.

Paličník.
Roztacza się z niego wspaniały widok na Frýdlantsko, Bílý Potok, Hejnice i Góry Izerskie: Smědavską hore (1084m n.p.m.), Jizerę (1122m n.p.m.), Frýdlantské cimbuří i Ořešník (800m.n.p.m.), Smrk 1124m n.p.m.) i wulkan Bukovec (1004m n.p.m.), jak i też  na znajdujące się dalej Karkonosze.

 Widok z Paličníka.
Oczywiście na Paličník, można dojść również w orientacji od dołu po oznaczonych trasach turystycznych z miejscowości Bílý Potok i Smědava lub dojechać samochodem do restauracji Bártlova Bouda, skąd na Paličník jest ok. 3km

 Widok z Paličníka.

Paličník foto archiwalne lata 90-te.
Skały na Paličníku od wielu lat są także celem dla wspinaczy. Wspinaczki podobnie jak w innych podrejonach czeskich  Gór Izerskich mają tutaj wyjątkowy charakter, ponieważ dzika przestrzeń i  rozległe otoczenie wpływają dodatkowo na pozytywne doznania podczas tej formy aktywności górskiej.  

 Panorama na Góry Izerskie z Paličníka.


W orientacji powrotnej, aby uniknąć poruszania się jedynie tą samą drogą, dochodzimy przez rozdroże Pod Klínovým vrchem i Na Pisčinach, do rejonu, w którym znajdują się tabliczki informujące o strefie granicznej i źródłach rzeki Izery (Pramen Jizery). 

 Góry Izerskie rejon Smrku.

W tym konkretnym miejscu przy pomocy mapy skręcamy najpierw w prawo, w leśną drogę, a następnie po przekroczeniu rzeki Izery, pniemy się zanikającymi leśnymi ścieżkami do góry do pasa granicznego, od którego przez ok. 200 metrów można dojść przesieką do prowadzącego już po polskiej stronie żółtego szlaku z Izerskiej Hali, przez Łącznik na Stóg Izerski.

 Smrk widoczny z Paličníka.

 Podejście żółtym szlakiem pod Łącznik.
Oszczędzamy w ten sposób znacznie na podejściu, w czasie i kilometrach, urozmaicając sobie jednocześnie (dawnym przejściem przez zieloną granicę) wariant wycieczki, wprowadzając tym samym element historycznej przygody.

Wspominany wariant, gdyby go odpowiednio oznaczyć mógłby stać się bardzo dobrą alternatywą dla wielu turystów, wystarczy tu bowiem dobrze oznaczyć trasę i nanieść ją na mapy.         





 /Jan Wieczorek/
Foto: Jan Wieczorek i Robert Markowski

wtorek, 26 września 2017

Maloskalsko w Czeskim Raju



Zamek Frýdštejn.
       


     Jednym z najbardziej atrakcyjnych miejsc w Czeskim Raju, są okolice bezpośrednio przylegające do miejscowości Malá Skála przez Czechów określane, jako Maloskalsko.

Malá Skála położona jest w obrębie Kozakowskiego Grzbietu na jego stokach oraz w przebijającej się dolinie rzeki Izery, na trasie między Żelaznym Brodem, a Turnovem. Z racji swojej urody i położenia miejscowość ta, w wielu przewodnikach i folderach określana jest mianem „perły” Czeskiego Raju.

Malá Skála widok z tarasu zamku Vranov.

Pierwsze wzmianki pisemne o Maléj Skále pochodzą z 1382 roku. Natomiast nazwy Malá Skála po raz pierwszy użył, pochodzący z Frýdlantu, książę Albrecht Wallenstein, który chciał w ten sposób odróżnić, ją od większej Hrubéj Skály położonej ok. 6 km od Turnova. 

 Malá Skála widok Sokol i Suche Skały.
 Skały piaskowcowe Vranowski grzbiet.
Geograficznie Czeski Raj dzieli się na obszar należący do Sudetów oraz na znajdujący się już poza nimi.  - Maloskalsko znajduje się jeszcze w Sudetach, w obrębie Kozakovskiego Grzbietu, który wchodzi w skład Grzbietu Jesztiedzko-Kozakowskiego, ciągnącego się długim wąskim pasmem o przebiegu północny-zachód; gdzie graniczy z Górami Łużyckimi, a południowy-wschód; gdzie graniczy z Wyżyną Jiczyńską. 

W ujęciu geologicznym Kozakovsky hřbet, zbudowany jest ze skał osadowych: piaskowców i zlepieńców, a także i skał wulkanicznych. Najbardziej rozpoznawalnymi szczytami tego pasma są znajdujące się nad Małą Skałą szczyty: Kopanina (657m n.p.m.) i Sokol (562m n.p.m.), oraz znajdujący się już nieco dalej Kozákov (744m n.p.m).

Malá Skála rzeka Jizera próg wodny. 

Malá Skála tradycyjna zabudowa wiejska. 
Popularność Małej Skały wiąże się również z tym, że oprócz dobrze rozwiniętej bazy noclegowo gastronomicznej i pola kampingowego - Ostrov, wizytujący tą miejscowość goście mogą zakosztować czynnego wypoczynku, okolica bowiem sprzyja turystyce pieszej i rowerowej, wędkarstwu, kajakarstwu i raftingowi oraz wspinaczce skalnej, znajdują się tu bowiem jedne z najbardziej cenionych w Czechach rejony skalne: Suche Skały i Pantheon.

 Malá Skála ośrodek rekreacyjno-wodny i park linowy.


Malá Skála kanał przy wysepce Ostrov.
Malá Skála, ze swoimi atrakcjami sprosta także oczekiwaniom dzieci i rodziców. Spragnione odpoczynku i przygód rodziny mogą tu, spróbować swych sił w cieszącym się popularnością „małpim gaju”, przygotowano tu również plac zabaw z drewnianymi atrakcjami i trampoliną oraz boiska do gry w piłkę, jak i też stoły do gry w ping-ponga. Nad rzeką Izerą można się w okresie wakacyjnym opalać i wykąpać, jest tez przystań wodna z zróżnicowaną ofertą (pontony, kajaki, deski itd.) . 


Malá Skála Autokemp Ostrov.


Malá Skála Autokemp Ostrov.
Najbardziej popularnym miejscem w Malej Skále, w którym turyści z Czech i zagranicy wykupują noclegi na dłuższy i krótszy pobyt jest Autokemp Ostrov, położony na małej wyspie, pomiędzy rzeką Izerą, a kanałem od niej odchodzącym.
Malá Skála w tle Vranov.

Turysta ma, tu możliwość bezpośredniego odpoczynku tuż przy rzece, ponadto z pola biwakowego rozpościerają się tu widoki na Suche Skały i wznoszący się stromo nad Małą Skałą zamek Vranov. 

 Malá Skálaw tle Suche Skały.


Minimalny pobyt w Małej Skale, powinien skupiać się na obejrzeniu sztandarowych atrakcji w okolicy tj.: odbycia spaceru na zamek Vranov położony na Vranowskim Grzbiecie zbudowanym ze strzelistych turni piaskowcowych, kolejno odbycia wycieczki na zamek Frýdštejn oraz obejrzenia Suchych Skał i wejścia na szczyt Sokol (562m n.p.m.).  

Malá Skála punkt widokowy na rzekę Jizerę.


 Zamek Vranov.
Na Zamek Vranov, czyli Pantheon, udajemy się szlakami znakowanymi od znajdującej się tuż przy drodze urwistej skały położonej tuż przy rzece Izerze. Mijając browar, sklepiki i restauracje, wchodzimy w las, w którym dość stromo do góry, osiągamy punkty widokowe i wejście na teren zamku Vranov, który powstał na początku XV wieku. 

Po wejściu na teren warowni wkomponowanej w strzeliste piaskowcowe skały i zakupieniu biletu w kasie, przemieszczamy się wedle wypunktowanej trasy, która obejmuje zwiedzanie dziedzińców, zabudowań, punktów widokowych i wykutych w skałach pomieszczeń, w których w 1802 r. nowy właściciel przedsiębiorca F.Z.Römisch, rozmieścił mnóstwo rzeźb, nagrobków, napisów, kamiennych urn i pomników. 

Malá Skála Zamek Vranov.




Wszystkie te elementy „stanowiły upamiętnienie historycznych i bajkowych postaci oraz wydarzeń, a także pisarzy, artystów i poetów.

 Zamek Vranov pomieszczenia wykute w skałach piaskowcowych.


 Zamek Vranov - Pantheon.
Jedna z sal poświęcona została osobom i wydarzeniom związanym z Wojnami Napoleońskimi, w innej odwiedzający może poznać imiona legendarnych czeskich bohaterów. Nie zabrakło tu miejsca również dla Szekspira, Goethego, Cervantesa i wielu innych.”  W taki sposób zamek Vranov, stał się romantycznym Pantheonem.

 Vranovski Grzbiet.


Nazwa Pantheon używana jest również w środowisku osób wspinających się i określa ona cały piaskowcowy grzbiet, na którym znajduje się zamek Vranov, z położoną już poza zasięgiem turystów przewieszoną tzw. "Centralną Ścianą", gdzie skała piaskowcowa nafaszerowana jest niczym ser szwajcarski niezliczonymi dziurkami, upodobniając wspinaczkę w tym miejscu, do wspinania się w skałach wapiennych. 

 Czeskie wspinaczki (matka z córką) na Vranovskim Grzbiecie.



Drugi z zamków Frýdštejn (wejście biletowane), znajduje się ok. 2 km od Małej Skały, można doń dotrzeć szlakiem od zamku Vranov na pieszo, jak i też samochodem jadąc w kierunku wsi Frýdštejn, gdzie znajduje się parking i restauracja. 

Zamek Frýdštejn.


Ruiny zamku Frýdštejn pochodzącego z XIV wieku, imponują przede wszystkim strzelistą basztą. Spora część budowli została wykuta w litej skale, co wymusiło piętrową konstrukcję twierdzy. Na dolnym, poziomie wybudowano bramę, a na poziomie górnym znajdowały się właściwe budynki zamkowe. Obronę zapewniały mury, do których włączono również okrągłą basztę o wysokości 15 m. Właścicielami zamku były kolejno rody: Markvartic, panów z Dražic oraz ród Biberstein. 

 Suche Skały.


Mała Skała rosocha.
Ważną atrakcją Maloskalska są Suche Skały nazwane przez wspinaczy „Małymi Dolomitami”, znajdują się one po przeciwnej niż zamki Vranov i Frýdštejn stronie rzeki Jizery.

Zgrupowanie Suchych Skał widoczne jest niemal ze wszystkich części miejscowości Mała Skała, aby doń dotrzeć należy przejść głównym mostem miejscowości do skrzyżowania szlaków turystycznych przy sklepie spożywczym w pobliżu stacji kolejowej i kolejno przez ok. 1,5 km dosyć monotonnym podejściem dotrzeć szlakiem do ich podstawy.  

 Suche Skały.

 Podejście do sektorów wspinaczkowych.
Obecnie Suche Skały, w znacznym stopniu zarastają już lasem, tracąc z roku na rok, swój wyjątkowy walor polegający na strzelistości wież piaskowcowych, na których bez znacznych ograniczeń trwa intensywna eksploracja wspinaczkowa. 

Bardziej wysportowane osoby, chcąc bliżej przyjrzeć się Suchym Skałom, mogą skorzystać i wejść do góry po przygotowanych przez wspinaczy drewnianych drabinach, prowadzących w poszczególne sektory skalne. 

 Suche Skały partie szczytowe.


 Wspinanie w Suchych Skałach.
Piaskowiec na Suchych Skałach posiada bardzo dobre walory wspinaczkowe, spore urzeźbienie i znaczą twardość. Wspinaczka jednak (jak to z reguły w Czechach bywa) ze względu na znaczne odległości pomiędzy stałymi punktami asekuracyjnymi (kruhami) przysparza tutaj nawet dla odważnych wspinaczy sporo adrenaliny.     

Na równie interesujące wędrówki piesze turyści mogą kierować się z Małej Skały w kierunku wieży widokowej na Kopaninie lub w odwrotnej opcji udać się na szczyt Sokol (562m n.p.m.), gdzie znajdują się piaskowcowe skały, z licznymi grotami, przejściami i jarami; piaskowce te wraz z Besedickimi Skałami, tworzą interesujące skalne labirynty, w których, to podczas prześladowań religijnych ukrywali się Bracia Czescy. 

 Mala Skala spływ kajakowy rzeką Jzerą.

W czasie wysokiego stanu wody na rzece Izerze, należy koniecznie skorzystać, z przystani wodniackiej, znajdującej się w Małej Skale i odbyć spływ rzeką Izerą tj., przełomem w kierunku Turnova. 

 Mała Skała  i rzeka Izera wczesną wiosną.


 W komorach skalnych Pantheonu.
O bajkowym klimacie Maloskalska, świadczą również produkcje filmowe, zrealizowane przez czeskich filmowców. Kręcono tutaj takie filmy jak: „Artuš, Merlin i Prchlíci”, „Morderca skrywa swą twarz”, „Siedmiu głodnych” oraz  film realizowany na Zamku Frýdštejn - „O królewnie Jasněnce i latającym szewcu”. Warto zobaczyć te produkcje zanim wybierzemy się do Czeskiego Raju czy Małej Skały.

 /Jan Wieczorek/
Foto: Jan Wieczorek