Translate

wtorek, 8 października 2013

Niski Jesionik - Rešovské vodopády



Rešovské Wodospady.

    
  Wodospady w Sudetach, kojarzą nam się zazwyczaj z obszarem polskich Karkonoszy i Masywu Śnieżnika (Wodospad Podgórnej, Szklarki, Kamieńczyka i Wilczki), jednakże polska część Sudetów, jest tylko fragmentem całości tego pasma. W Republice Czeskiej koneserzy wodospadów mogą zwiedzić równie piękne obiekty, jak to bywa mniej lub bardziej znane. Najwięcej wodospadów występuje w czeskich Karkonoszach, Górach Izerskich, Górach Rychlebskich i Wysokim Jesioniku.

 Niski Jesionik pola w pobliżu szczytu Sahara 625m n.p.m.
Rešovské Wodospady, znajdują się w Niskim Jesioniku, który z racji tego, że znajduje się całkowicie na terenie Czech, przez turystów z Polski jest prawie nieznany. Jesioniki najczęściej odwiedzają turyści z Opolszczyzny, którzy po polskiej stronie mają do dyspozycji jedynie mały skrawek Sudetów tj.: Góry Opawskie, dlatego też penetrują rozległe czeskie Sudety Wschodnie, stanowiące właściwy wschodni koniec Sudetów, opadający uskokiem do Bramy Morawskiej w rejonie Gór Odrzańskich.

Mapa okolic Rymarova.
 Pasmo Niskiego Jesionika, położone jest pomiędzy Górami Odrzańskimi, a Wysokim Jesionikiem. W większości jest, to kraina pofałdowanych wzgórz, przypominających niekiedy krajobraz wyżynny, jednakże, kiedy zbliżymy się do krawędzi pozostałych granic tego pasma tj.: do uskoku, progu tektonicznego, z którymi mamy do czynienia na limesie Niski Jesionik - Zapadlisko Górnomorawskie, to zauważymy, opadające stromo zbocza, geomorfologicznie podobne do sudeckiego uskoku brzeżnego, występującego np. na krawędzi Gór Sowich. 

Niski Jesionik pola w pobliżu szczytu Sahara 625m n.p.m.
Rešovské Wodospady, mogły ukształtować się dzięki kilku czynnikom, tj.: ruchom tektonicznym, podłożu geologicznemu i erozji rzecznej. Pierwszy z czynników był inicjujący, ponieważ, to właśnie on spowodował wydźwigniecie w wyniku ruchów tektonicznych Niskiego Jesionika (Sudety, to góry zrębowe) ponad Zapadlisko Górnomorawskie, na wysokość od 200 do 300 m.; przy czym jak wspomina prof. Piotr Migoń wysokość ta musiała być większa, gdyż skały odpowiadające zrębowi wyniesionemu, znajdują się na Zapadlisku Górnomorawskim jeszcze 250 m pod warstwą osadów z pliocenu i czwartorzędu.

Rešov  kościół i zabudowania na stokach Doliny Huntavy.
Zatem teren Niskiego Jesionika od strony Pd-Zach na długości ok. 50 km. został wyniesiony ponad Zapadlisko Górnomorawskie, tworząc próg tektoniczny, co spowodowało zmiany w dotychczasowym przebiegu sieci rzecznej. Cieki wodne Niskiego Jesionika będące w strefie przy uskoku zaczęły w myśl praw fizyki dążyć do obszarów niżej położonych i tym samym wcinać się w warstwy geologiczne, tworząc głęboko wcięte doliny.

Rešov zabudowania na stokach Doliny Huntavy.
 
Dolina rzeki Huntavy.
Podłoże geologiczne, to drugi czynnik, który miał duże znaczenie w kształtowaniu się Rešovskich Wodospadów. Mówiąc wprost: tam gdzie potok lub rzeka napotyka na „miękkie” warstwy geologiczne, tam erozja rzeczna odbywa się nieporównywalnie szybciej niż w miejscach gdzie płynąca w dół woda napotyka na skały twardsze i trudno erodujące.

Dolina rzeki Huntavy.
Dolina rzeki Huntavy, prezentuje swój wciosowy charakter na długości ok. 7 km. Przy czym trzeba wiedzieć, że sytuacja związana z erozją tej doliny najpierw była taka, iż Huntava swobodnie drążyła miększe warstwy geologiczne, podążając od strony progu tektonicznego, w górę biegu aż do wystąpienia twardszych warstw skalnych.

Dolina rzeki Huntavy.
Trzeci czynnik tj. erozja rzeczna wchodzi oczywiście w korelacje z aspektem warstw geologicznych. Rešovské Wodospady utworzyły się przecież w miejscu gdzie Huntava, nie mogła już w łatwy sposób przebić się przez twarde wulkaniczne i zmetamorfizowane skały. Słowem progi Rešovskich Wodospadów, oglądamy w miejscach gdzie mamy do czynienia z tzw. gardzielą, czyli wąskim przepływem potoku lub rzeki, pomiędzy twardymi niemal „nieerodującymi” pakietami skał.

Rezerwat Rešovskie Wodospady.
 
 Zejście szlakiem do Rešovskich Wodospadów.
Do Rešovskich Wodospadów najszybciej można dojść szlakiem turystycznym od miejscowości Rešov, gdzie znajduje się parking i gospoda. Po odejściu od parkingu, szlak turystyczny schodzi stromo w dół Doliny Huntavy: także, mimo, że jest, to teren nadający się raczej na spacery niż dłuższe wycieczki, napotykamy tutaj na strome zejścia lub inaczej podejścia.

 Rezerwat Rešovskie Wodospady.
Wycieczka do Rešovskich Wodospadów, polecana jest głównie osobom kontemplującym piękno Sudetów i dla takich, które niekoniecznie chcą pędzić od atrakcji, do atrakcji w zdobywaniu np. pieczątek ze schronisk turystycznych czy punktów do książeczki GOT (ciekawostką może być zagadnienie czy w Czechach mamy podobne formy turystycznej aktywności, w której góry przelicza się na punkty i nominały, a z drugiej strony nie dba się o ich generalne nadanie?). Wolniejsze tempo zwiedzania Doliny Huntavy, zaowocuje tym, że będziemy mogli się lepiej przyjrzeć najpierw zabudowaniom wiejskim położonym na krawędzi tej doliny, jak i też geomorfologii tego terenu.
 
Rešovskie Wodospady.
W miejscu centralnym położonym już przy Rešovskich Wodospadach, znajduje się punkt widokowy, z którego oglądamy zaczynającą się tu wąską gardziel. W przestrzeni gdzie dawne lawy drobnoziarniste (spility) i skały metamorficzne (metatufy) „tarasują” przepływ Huntavy, oglądamy pierwsze progi Rešovskich Wodospadów. Jednakże kaskad i progów jest tu nieco więcej, zatem w miejscu gdzie rzeka przebija się przez twarde skały mamy do czynienia z ciągiem wodospadów na długości 150m.

Rešovskie Wodospady.
Rešovskie Wodospady.
 Szlak turystyczny poprowadzony jest przez gardziel drewnianymi kładkami, miejsce ma swój romantyczny klimat. Podążamy przez dziki teren, mając nad głową skały dochodzące do 20m wysokości, zaś największy wodospad, który znajduje się niemal przy ścieżce liczy sobie 8,5 wysokości. W tak pięknych okolicznościach przyrody zaciera się nam obiegowy pogląd, że w paśmie Niskiego Jesionika prócz monotonnych krajobrazów nie ma miejsca na urozmaicenie i dynamikę. 

/Jan Wieczorek/
Foto: Jan Wieczorek i mapa z Internetu


Bibliografia: P.Migoń - "Rešovské Wodospadyw Sudety (przyroda, kultura, historia) nr 3.2009 r.; Materiały czeskie na temat regionu.
 

2 komentarze:

  1. Faktyczne miejsce nieznane :) Do dzisiaj! Będę zaglądać na bloga, zwłaszcza przed wyjazdem w Sudety! pzdr :)

    OdpowiedzUsuń
  2. Piękne, warte odwiedzenia miejsca. W świadomości wielu turystów Niski Jesionik nie przedstawia sobą aż tak wielkiej wartości krajobrazowej (jak chociażby Wysoki), ale jak widać- całkowicie niesłusznie.

    OdpowiedzUsuń