Translate

wtorek, 30 września 2014

Wodospad Jodłówki




 Wodospady Jodłówki.


              Borowice (Baberhäuser), są malowniczo położoną wioską, z której można odbyć kilka ciekawych i krótkich wycieczek po Karkonoszach jak i też Pogórzu Karkonoskim. Wieś będąca niegdyś osadą leśno-pasterską obecnie ma charakter letniskowy, znajdują się tu także obiekty, służące sportowcom przy zgrupowaniach treningowych. Historyczne początki Borowic sięgają okresu, kiedy, to wojny, związane z konfliktami religijnymi pomiędzy katolikami, a protestantami zmuszały np. mieszkańców Czech do emigracji na obszar Śląska. 

Borowice foto archiwalne.
Borowice zostały założone w 1644r. za sprawą szwajcarskiego cieśli Martina Marksteinera, który otrzymał schronienie w dobrach hr. von Schaffgotscha. 

Borowice foto archiwalne.
W krajobrazie Borowic do dziś widać, iż zabudowa miała tu charakter osady leśnej, możemy tu dostrzec pewne analogie, z zabudową Michałowic, czy z wioskami położonymi po czeskiej stronie Karkonoszy. Współcześnie w Borowicach zaciera się układ rozrzuconych w sporych odległościach od siebie domów,  na rzecz zwartej zabudowy (domek przy domku), pojawiła się tu także zabudowa hotelowo-sportowa. 

 Borowice.
Charakterystyczne dla Borowic są kamienne murki, odgradzające dawne pola, na których, to pasterze wypasali swój inwentarz, jak i też kilka zabytkowych starych domów pochodzących głównie z XIXw. 

 Borowice.
Komunikacyjnie Borowice położone są przy drodze z Podgórzyna, z którego można tu podjechać autobusem MZK (od strony Jeleniej Góry), wieś ma też połączenie z Sosnówką i Karpaczem Górnym, natomiast odchodzący od niej odcinek Drogi Sudeckiej, będącej pomysłem H.Göringa, dziś jest zamknięty dla ruchu. 

 Borowice trasa narciarska.
Przy budowie, tego odcinka Drogi Sudeckiej wykorzystywano pracę polskich więźniów z Górnego Śląska (ok 2 tysiące osób) oraz więźniów z Francji i ZSRR. Polscy i zagraniczni więźniowie umierali przy pracy z wycieczenia lub byli likwidowani przez SS-manów, pochowano ich w pobliżu Borowic na tzw. Cmentarzyku (38 symbolicznych grobów, na cmentarzu leży ok. 600 osób). 

Wodospady Jodłówki.


 Wodospady Jodłówki.
Jak wyżej pisałem z Borowic można udać się na wycieczki w Karkonosze i Pogórze Karkonoskie. Jedną z bardziej atrakcyjnych opcji jest wędrówka żółtym szlakiem od miejsca z wyciągiem orczykowym - Doliną Jodłówki i dalej do Karpacza Górnego lub Polany. Trasa nie jest wymagająca, a jeśli skrócić ją do zwiedzania jedynie Doliny Jodłówki, będzie bardzo przyjemnym spacerem. 


 Wodospady Jodłówki.

Dolina Jodłówki, tuż nad Borowicami tworzy zalesiony jar, środkiem którego płynie wartko Jodłówka. Na tym odcinku, ten górski potok przedziera się przez koryto złożone z granitowych bloków niekiedy dość sporych rozmiarów. 

Wodospady Jodłówki.
Na wysokości ok. (800m n.p.m.) oglądamy tu ciąg kaskad oraz mały mniej znany Wodospad Jodłówki (Tannwasserfall).

 Wodospady Jodłówki.
Potok Jodłówka liczy sobie ok. 2,6 km, a swoje źródła ma na Rykowisku poniżej Suszycy na wysokości ok. 980-1020m. Dolina Jodłówki podobnie jak dalsze okolice Borowic są jednym z tych obszarów w Karkonoszach, które pozostają na uboczu i dzięki temu emanują spokojem. 



/Jan Wieczorek/
Foto:Jan Wieczorek i archiwalne ze strony Borowice.pl 


Bibliografia: Marek Staffa - "Słownik geografii turystycznej Sudetów (T.3).

środa, 24 września 2014

Wapienna w Górach Kaczawskich



 Wapiennik na Wapiennej.

                Wczesną wiosną czy w porze jesiennej dobrą opcją odbycia wycieczki poglądowo-eksploracyjnej jest wyjście w urocze Góry Kaczawskie. Oczywiście po Górach Kaczawskich, można wędrować, biegać, czy jeździć na rowerze o każdej porze roku, są tutaj przecież wyznaczone szlaki turystyczne i trasy rowerowe z walorem braku komercji i tłoku na szlakach. Turysta czy dbający o zdrowie amator sportowiec nie musi obawiać się, że z wyjściem w góry czeka go dzielenie przestrzeni z modnymi imprezami masowymi (biegi, zawody, redukcja gór do przestrzeni skomercjalizowanej rozrywki), które w ostatnim czasie kumulują się w Karkonoszach i dookoła szczytu Śnieżki, na której brakuje już chyba tylko dla całości MacDonalda.

 Wapienna (507m n.p.m.).


Góry Kaczawskie są dla wspomnianego procederu kontrapunktem, w którym na turystę czeka zgoła inny świat. Atmosfera niewysokich Gór Kaczawskich, zawiera się w prostocie, bo w Kaczawach tak jak kiedyś tak i dziś można spakować sobie prowiant do plecaka i wyruszyć w interesującą przestrzeń w poszukiwaniu śladów wulkanizmu, osadów byłego morza, skałek czy jaskiń, sztolni lub zwyczajnie wyjść na szlak dla odpoczynku na łonie przyrody.

 Zdjęcia z niebieskiego szlaku z Płoszczynki na Wapienną.
Jednym ze znanych, choć rzadko odwiedzanych zakątków w Kaczawach, są okolice szczytów Wapiennej (507 m n.p.m.) i Skowrona (472 m n.p.m.). 

 Wapienna jeziorka okresowe.
Atrakcjami położonej pomiędzy Siedlęcinem, a Płoszczynką Wapiennej (Steinberg) są stare, dobrze zachowane wapienniki, jak i też nieczynne kamieniołomy wapienia, w których można zobaczyć coraz bardziej zarastające dziką i pewnie z punktu widzenia botanicznego rzadką roślinnością „jeziorka”. Natomiast o Skowronie wiadomo jeszcze mniej, bo tylko amatorzy geologii docierają na ten szczyt w celu ujrzenia na własne oczy dawnych osadów morskich. - Z racji tego, że temat Skowrona jest bardzo interesujący opiszę go w oddzielnym artykule. 

Wracamy więc do Wapiennej przez, której szczyt prowadzi niebieski szlak turystyczny z Płoszczynki do Strzyżowca i dalej nad Jezioro Pilchowickie.

 Płoszczynka.

Naszą wycieczkę zaczynamy w Płoszczynce, od której podchodzimy nieco w górę niebieskim szlakiem do przełęczy pomiędzy Srebrną, a Wapienną w Małym Grzbiecie Gór Kaczawskich. Trasa, którą opisuje ma charakter spacerowy, wariant dla turystów z żyłką eksploratorską, wymaga przedzierania się na przełaj w terenie, do czego jak wiemy potrzebny jest odpowiedni ubiór i obuwie. 

Wapienna z wapiennikiem i tablicą informacyjną.

Zacznijmy od trasy spacerowo-edukacyjnej, zorganizowanej przy niebieskim szlaku turystycznym za pomocą przystanków z tablicami informacyjnymi. Na Wapiennej wydzielono 5 postojów tematycznych (tablica ogólna, Płoszczynka, wapienniki, ambona myśliwska, wyrobiska wapienne, jodły), z których część jak gdyby tematycznie rozmywa się w banalnych opisach np. o konstrukcjach myśliwskich, jakby nie można było ująć tematu w bardziej interesujący sposób z uwzględnieniem tego, co oferuje teren pod względem historycznym i geologicznym. - Obecnie większość tablic ulega zniszczeniu z przyczyn naturalnych i czynnika ludzkiego.  

 Naturalne odsłonięcia skał na jednym z wierzchołków Wapiennej.
Nazwa szczytu Wapienna, jak widzimy odnosi się do występujących tutaj skał (kambryjskich marmurów kalcytowych, przez ludzi potocznie określanymi wapieniami), które zdecydowały o powstaniu na Wapiennej kamieniołomów.

 Oberhof na stokach Wapiennej - wiosna.

 Tablica informacyjna z mapką.

Metamorficzne marmury kalcytowe oraz współwystępujące z nimi dolomity, tworzą na Wapiennej soczewę, otoczoną staropaleozoicznymi zieleńcami, ryolitami i kambryjskimi łupkami kwarcowo-serycytowo-chlorytowymi z zawartością grafitu. - Wapienie, dolomity i marmury znajdują się w wielu miejscach w Górach Kaczawskich, co ujawnia nam, że na obszarze tych gór występowały zalewy morskie. 

 Wapienna wyschnięte jeziorko w kamieniołomie.

Rozwiązanie wydobycia „wapieni” na Wapiennej obserwujemy w dawnych, dziś zarastających wielopoziomowych wyrobiskach, które okresowo po roztopach i większych ulewach są zalewane, tworząc zbiorniki wodne. Poruszanie się po tym terenie jest dość niebezpieczne, obszar jest mocno skomplikowany i zarośnięty niekiedy gęstym lasem, stoki strome, czasem pojawiają się sztuczne piargi usypiskowe oraz kruche ściany skalne sięgające do około 20 metrów. 

Wapienna okopy ziemne, na wierzchołku pd-zach.
Wielokrotna moja eksploracja kilkuwierzchołkowego szczytu Wapiennej wykazała, iż: nie występują tutaj jaskinie (jedno miejsce być może wlot obiektu należy odkopać), z minerałów najczęściej spotyka się tutaj kalcyt, a oprócz zabytkowych wapienników i budowli doń przylegającej na jednym z wierzchołków odsłaniają się wykopy ziemne przypominające umocnienia wojskowe, ciekawym też elementem są stromo opadające do Pradoliny Bobru stoki, na których pojawiają się z nagła wybicia wód, tzw. źródła warstwowe, które występują w miejscu, w której powierzchnia ziemi przecina przepuszczalną warstwę wodonośną.  

Wapienna wapiennik.

 Wapienna drzewko owocowe.
Idąc niebieskim szlakiem zatrzymujemy się oczywiście w miejscu gdzie znajdują się dobrze zachowane ruiny dwóch wapienników z XVIII i XIXw. Obiekty te wzniesiono w pobliżu kamieniołomów, tak, aby na miejscu z pozyskiwanej skały wypalać w piecach wapno palone. 

Wapienna zabudowania dla pracowników.
Komunikacyjnie kamieniołomy i wapienniki na Wapiennej były połączone nieasfaltowaną drogą wiodącą od strony Siedlęcina (od dołu) w kierunku Płoszczynki. Przy turystycznym szlaku zobaczymy także drzewa owocowe (np. dzika grusza ulęgałka) zasadzone rękami dawnych robotników, którzy to po przeciwnej stronie drogi, tuż przy wapiennikach mieli wybudowane dla siebie zabudowania mieszkalne (fundamenty zabudowań dobrze widoczne  wczesną wiosną).

Wapienna widoczna z Siedlęcina.
Generalnie wycieczka na Wapienną zyskuje na uroku, kiedy zaplanować ją np. w maju, wówczas, gdy pola przylegające do tego szczytu porośnięte są kwitnącym na żółto rzepakiem, daje, to przy dobrej pogodzie piękny kontrast z zielenią lasu i dodatkowo wzbogaca dalszy plan.

 Oberhof na stokach Wapiennej - lato.
Z pól pod Wapienną obserwujemy krajobraz Kotliny Jeleniogórskiej, Pradoliny Bobru i znajdujących się na linii horyzontu Karkonoszy i Gór Izerskich. Pięknym plenerem dla fotografów lub osób malujących pejzaże, są odkryte stoki Wapiennej wraz z domami przysiółka należącego do Siedlęcina, który zachował jeszcze niemiecką nazwę Oberhof. 

 /Jan Wieczorek/
Foto: Jan Wieczorek 

Bibliografia: Marek Staffa - "Słownik geografii turystycznej Sudetów (6).

czwartek, 18 września 2014

Skała Teściowej


 Skała Teściowej.

Skała Teściowej, znajduje się w Górach Izerskich, na stokach Grzbietu Wysokiego ok. 1 km za popularnym Zakrętem Śmierci, tuż przy drodze ze Szklarskiej Poręby do Świeradowa Zdroju. Zbudowana jest ze skał metamorficznych (gnejs) z licznymi żyłami kwarcu i wtrąceniami hematytu. Od około 15 lat jest eksplorowana przez środowisko wspinaczkowe, obecnie znajduje się na jej ścianach wiele ubezpieczonych dróg. Pod kątem występowania schronisk podskalnych i obiektów jaskiniowych nie ma o niej żadnych danych, natomiast badania geomorfologiczne prowadzone przez  Roberta Szmytkie obejmowały tylko inwentaryzacje schronisk i jaskiń występujących w skałach granitowych. 

 Widok ze Skały Teściowej na Grzbiet Kamienicki w Górach Izerskich.
– Schroniska podskalne i małe jaskinie pseudokrasowe w grupie Skały Teściowej powstały głównie w wyniku odspajania się skały na bazie naturalnych fizycznych właściwości tejże (spękania ciosowe), również ze względu usytuowania skały na stoku, co powoduje grawitacyjne odspojenia i dalej nasunięcia bloków skalnych. Spotykamy tutaj typowe jaskinie szczelinowe, szczelinowo-rumowiskowe, rumowiskowe, szczelinowo-zawaliskowe. Pod kątem występowania schronisk podskalnych rejon Skały Teściowej został zeksplorowany przez Jana  i Ryszarda Wieczorka w latach 2013/2014r.
 
 Obiekty jaskiniowe w grupie ze Skałą Teściowej.



SKAŁA TEŚCIOWEJ -  Spis obiektów: jaskiń i schronisk podskalnych.
Nazwa obiektu

Wymiary
Opis
Położenie
Foto
1/Korytarz Teściowej.
Długość 8m 80cm.
Wysokość na wejściu 64cm.
Szerokość na wejściu 81cm. 
Jaskinia szczelinowa.
Posiada dwa otwory wejściowe.
Skała Teściowej
pierwsza jaskinia tuż przy drodze asfaltowej, przy mini parkingu; orientacja gdy się patrzy i schodzi do skały od strony prawej.
 

2/Schronisko nr 2.
Długość 2m 63cm.
Wysokość na wejściu 120cm.
Szerokość na wejściu 40cm. 
Schronisko
Tuż za Korytarzem Teściowej, orientacja zejście w dół od prawejokrążenie całej skały.


3/Schronisko nr 3.
Długość 3m 33cm.
Wysokość na wejściu 2m 63cm.
Szerokość na wejściu 172cm. 




Schronisko
Kolejno zejście w dół od prawej  okrążenie całej skały.


4/Nisza podskalna nr1.
Długość 3m 27cm.
Wysokość na wejściu 90cm.
Szerokość na wejściu 41cm. 
Nisza podskalna
Kolejno zejście w dół od prawej  okrążenie całej skały.


5/Nisza podskalna nr2. Z kominem
Długość 2m.
Wysokość na wejściu 179cm.
Szerokość na wejściu 86cm. 
Nisza podskalna
Kolejno orientacja zejście w dół od prawej  okrążenie całej skały.


6/Jaskinia Pokój Teściowej.
Długość 5m 20cm sala główna plus komin ok. 4, 5 m wysokości. (być może jest kontynuacja).
Wysokość na wejściu ok. 5m.
Szerokość na wejściu 4m 20cm. 
Duży otwór w formie niszy znajduje się w ścianie głównej na wysokości ok. 12m nad ziemią. Wejście po zwalonym świerku (pniu) lub zjazd na linie z góry. W środku obiekt ma także wiodący do góry komin, który nie został dokładnie zmierzony.




Kolejno orientacja zejście w dół od prawej  okrążenie całej skały. Tu jednak należy wspiąć się do góry na skałę.
 


7/Okap Teściowej.
Wysokość 3m 17cm.
Powierzchnia 32m 2
Okap tworzy niszę podskalną.
Kolejno orientacja zejście w dół od prawej  okrążenie całej skały.
 
8/Nisza nr 3. Z żyłami.
Wysokość150cm.
Bok A/ 257cm, B/251cm długości. 
Otwarta nisza podskalna.
Kolejno orientacja od prawej do lewej okrążenie całej Skały Teściowej, w tym wypadku przylegających doń bloków skalnych.


9/Schronisko nr4. Kwarcowe.
Długość 5m 24cm.
Wysokość na wejściu  78cm.
Szerokość na wejściu 125cm. 

Schronisko podskalne rumowiskowe.
Kolejno orientacja od prawej do lewej okrążenie całej Skały Teściowej, w tym wypadku przylegających doń bloków skalnych, nieco w górę od obiektu nr 8. W środku charakterystyczne żyły i gniazda kwarcu.
 


10/Nisza Podskalna nr 4.
Długość 2,96m.
Wysokość na wejściu 160cm.
Głębokość 239cm
Nisza podskalna.
Kolejno orientacja od prawej do lewej okrążenie całej Skały Teściowej. W tym wypadku przylegających doń bloków skalnych, tuż przy obiekcie nr 10 z prawej strony.

 

11/Schronisko nr 5. Zacisk Teściowej.
Długość 9.98m.
Obiekt ma 3 otwory A/Wysokość na wejściu 97cm. Szerokość na wejściu 263cm. B/ Wysokość 111cm, szerokość.210cm i C/Wysokość 98cm, szerokość 2m.
Schronisko szczelinowo-rumowiskowe.
Kolejno orientacja od prawej do lewej okrążenie całej Skały Teściowej. W tym wypadku przylegających doń bloków skalnych


12/Schronisko nr 6.
Długość 4m 70cm oraz 2,5m za wąskim rumowiskowym zaciskiem.
Wysokość na wejściu  143cm.
Szerokość na wejściu 163cm. 

Schronisko rumowiskowe.
Kolejno orientacja od prawej do lewej okrążenie całej Skały Teściowej. W tym wypadku przylegających doń bloków skalnych. Nieco nad Zaciskiem Teściowej.


13/Schronisko nr 7.
Długość 5m 20cm.
Wysokość na wejściu  53cm.
Szerokość na wejściu 68cm. 

Schronisko rumowiskowe.
Nieco nad Zaciskiem Teściowej. Na lewo od obiektu nr 12. Styka się niemal z nim, jednak człowiek nie ma szans na przejście.

14/Nisza podskalna nr5. Z podłużną żyłą kwarcu.
Długość 280cm.
Wysokość 118cm.
Szerokość 92cm. 

Nisza podskalna.
Kolejno orientacja od prawej do lewej okrążenie całej Skały Teściowej. W tym wypadku przylegających doń bloków skalnych.

15/Nisza nr6. Pod małym okapem.
Wysokość 2m i 13 cm.
Powierzchnia 6m 2

Nisza podskalna
Kolejno orientacja od prawej do lewej okrążenie całej Skały Teściowej. W tym wypadku przylegających doń bloków.


16/Schronisko nr 8.
Długość 4m 75cm.
Wysokość 64cm.
Szerokość 103cm. 

Schronisko rumowiskowe.
 Jak wyżej.
 
17/ Nisza nr7.
Głębokość107cm.
Wysokość 58cm.
Szerokość 236cm. 

Nisza podskalna.
Kolejno orientacja od prawej do lewej okrążenie całej Skały Teściowej. W tym wypadku przylegających doń bloków. Podejście w górę.
 
18/Schronisko nr 9. Pod szczytem.
Długość 6m 30cm.
Wysokość 57cm.
Szerokość 85cm. 

Schronisko szczelinowo-rumowiskowe.
Skała Teściowej tuż przy wierzchołku od lewej strony. W środku  rozkopany zacisk.

19/Nisza nr 8.
Długość 216cm.
Wysokość 81cm.
Szerokość 76cm. 

Nisza podskalna, małe schronisko
Skała teściowej tuż przy wierzchołku od lewej strony, nad schroniskiem nr 9.

 
20/Schronisko nr10.Spiżarnia Teściowej.
Długość 4m 21cm.
Wysokość 219cm.
Szerokość 157cm. 

Schronisko jaskinia szczelinowa.
Skała Teściowej tuż przy wierzchołku od lewej strony, obok drugiego wylotu jaskini szczelinowej Korytarz Teściowej.


21/Uliczka Teściowej.
Bez pomiaru
Szczelina nakryta blokiem.
Skała Teściowej tuż przy wierzchołku od lewej strony, obok drugiego wylotu jaskini szczelinowej Korytarz Teściowej.


22/Nisza podskalna - Przy potoku.
Bez pomiaru
Mała nisza podskalna.
Grupa Teściowej Skała A/ położona wyżej na stoku.

23/Nisza podskalna - Na sadzonki.
Długość 3m 72cm.
Wysokość 115cm.
Szerokość 215cm. 

Nisza podskalna, wykorzystywana przez leśników do przechowywania sadzonek.
Grupa Teściowej Skała A/ położona wyżej na stoku.

24/Pochyła szczelina.
Długość 6m 98cm.
Wejście A/Wysokość 2m 55cm.,szerokość 68cm. B/ Wysokość 98cm, szerokość 49cm.

Schronisko-jaskinia szczelinowa.
Grupa Teściowej Skała B/ położona niżej na stoku.

 
25/Zacisk gimnastyczny.
Długość 4m 80cm.
Wysokość 43cm.
Szerokość 75cm. 

Schronisko szczelinowo zawaliskowe. Wejście przez wąski zacisk do małej groty.
Grupa Teściowej skała B/ położona niżej na stoku.
 
26/Jaskinia z hematytem.
Długość10m,69cm.
Jaskinia ma 3 wejścia. Najbardziej obszerne wejście środkowe o szerokości 122cm
Wejście nr 2/Wysokość151cm, Szerokość 63cm.
Jaskinia szczelinowo-zawaliskowa,
z niewielką salką grotą. Nadaje się do noclegu dla 2/3 osób.
Grupa Teściowej skała B/ położona niżej na stoku.



27/ Schronisko Domek z Kart.
Bez pomiaru
Schronisko rumowiskowe.
Skała po drugiej stronie asfaltowej drogi w pobliżu Skały Teściowej.




/Jan Wieczorek/
Foto: Jan Wieczorek i Ryszard Wieczorek