Sposób na upały sudecki kanioning

Przesieka canyoning.

  

  W okresie letnim, gdy upały doskwierają i przekraczają temperaturę 30 stopni turyści i eksploratorzy chodzący po górach w tym i po Sudetach zazwyczaj tęsknią za chwilą odpoczynku w zimnym basenie.  

Pewną formą pogodzenia aktywności typowo górskiej z przebywaniem w środowisku wodnym, jest wywodząca się ze speleologii dyscyplina sportowa zaliczana do sportów wodnych nazywana canyoningiem (pol. kanioning). 

 Tatry Dolina Kościeliska - Jaskinia Wodna Pod Pisaną.

Edgouard Alfred Martel.

Historyczne początki canyoningu ściśle łączą się z aktywnością jaskiniową, tj.: pokonywaniem przez grotołazów zalanych partii jaskiń, gdzie za pomocą technik jaskiniowych grotołazi podążali przez wąskie korytarze i pokonywali za pomocą lin podziemne wodospady, kotły eworsyjne, progi i szczeliny. – „Za początek kanioningu uważa się przejście jaskini Abîme de Bramabiau we Francji przez Edgouarda Alfreda Martela w 1888 roku. - Martel, uważany za ojca speleologii, zbadał także kilka innych sławnych kanionów: Gorges de Verdon, de Daluis i Kakaoueta.” 

 Karkonosze canyoning rejon Szklarskiej Poręby.

Ta mało znana w Polsce dyscyplina ma też wiele wspólnego ze wspinaczką, gdyż niekiedy w terenie pojawiają się przeszkody skalne, z którymi należy sobie poradzić przy pomocy technik alpinistycznych i rozmaitych stylów wspinania. 

 Karkonosze canyoning rejon Szklarskiej Poręby.

Występują też w niej elementy skoków do wody, pływania i nurkowania, co czyni tą dyscyplinę bardzo urozmaiconą ale i wymagającą w ogólnym słowa tego znaczeniu. 

 Karkonosze canyoning rejon Przesieki.

Karkonosze kanioning.

Mimo, że canyoning znany jest w Europie i na Świecie, i jest spopularyzowany od lat 70, to w naszym kraju przez, to, że nie ma zbyt wiele możliwości do uprawiania tej dyscypliny pozostaje wciąż praktycznie nieznany, choć w Polsce garstka osób zajmuje się kanioningiem od lat 90.

 Karkonosze canyoning rejon Szklarskiej Poręby.

W Polsce jest tylko kilka miejsc, gdzie można i to niekiedy za zezwoleniem uprawiać tę dyscyplinę np. Tatry (Dolina Roztoki Obszar TPN), jak i też Sudety, gdzie istnieje kilka potencjalnych koryt rzecznych dogodnych do uprawiania sudeckiego kanioningu z wyłączeniem oczywiście parków narodowych i rezerwatów przyrody.

Karkonosze canyoning rejon Przesieki.

Gdy spojrzeć na Sudety całościowo, to zarówno w Polsce jak i w Czechach, są takie miejsca, gdzie można pokonać drogę wodną, tj.: dzikie koryto rzeczne w obrębie, której występują przełomy, ciasne przesmyki, kaskady, marmity i progi wodne, wodospady, jary i wąwozy.

 Karkonosze canyoning rejon Szklarskiej Poręby.

Miejsca takie znajdujemy na obszarze Niskiego i Wysokiego Jesenika, Rychlebskich hor, Gór Bardzkich, Masywu Śnieżnika, Broumowskich Ścian,  Karkonoszy i Gór Izerskich. 

 Karkonosze canyoning rejon Szklarskiej Poręby.

Wiele z tych miejsc jest bardzo trudno dostępna znajduje się zazwyczaj w dzikim terenie o znacznym stopniu nachylenia stoków, pomiędzy którymi przepływają górskie strumienie, które okresowo przy dużych wezbraniach są wyjątkowo okazałe, ale i niebezpieczne.

Karkonosze canyoning rejon Przesieki.

Na świecie canyoning można uprawiać w krajach alpejskich (najbardziej znane trasy są w Ticino w Szwajcarii) oraz w Wielkiej Brytanii, USA, Australii, Nepalu itd.. 

 Szwajcaria canyoning w rejonie Ticino.

Przesieka canyoning w wykonaniu Jacek Zadrużyński. 

Do profesjonalnego kanioningu potrzebne są: liny statyczne lub półstatyczne, kaski, rękawiczki, kombinezon neoprenowy chroniący przed zimną wodą i specjalnie zaprojektowane buty antypoślizgowe, paczki i torby linowe, uprząż wspinaczkowa, karabinki, przyrządy i punkty asekuracyjne. - Czasami w ekstremalnym kanioningu używa się kombinezonu dakronowego, który chroni ciało przed uszkodzeniami i okaleczeniami.

Canyoning rejon Szklarskiej Poręby.

Podczas kanioningu uczestnik musi liczyć się z szeregiem zagrożeń i niebezpieczeństw: wypadek i trudności z ewakuacją z trudno dostępnego terenu, wychłodzenie, udar słoneczny, nagły przybór stanu wody, przeszkody wodne, ostre i śliskie skały, pułapki wodne typu kotły eworsyjne i szczeliny, z których bez pomocy sprzętu trudno jest  się człowiekowi wydostać… 

Karkonosze canyoning rejon Przesieki.

Najtrudniejsze przeszkody takie jak wysokie wodospady pokonuje się na linach, natomiast gdy konfiguracja koryta rzeki na to pozwala, możliwe są też skoki i zsunięcia do wody z wysokości.

Canyoning rejon Szklarskiej Poręby.

Przy czym w tym wypadku należy zawsze wcześniej rozpoznać, co znajduje się poniżej, gdyż dno rzeki zmienia się bardzo szybko i można poobijać się o głazy lub nabić na zanurzoną w toni wodnej żerdź. 

Canyoning rejon Szklarskiej Poręby.

Zanurzenie w wodzie może też prowadzić do narażenia na choroby takie jak choroba Weila (Leptospiroza), zapalenie skóry i zapalenie żołądka i jelit.  - Należy unikać spożywania wody i brać prysznic bezpośrednio po canyoningu lub chodzeniu po wąwozie. 

Canyoning rejon Szklarskiej Poręby.

W raz z rozwojem canyoningu, coraz więcej osób chce nauczyć się umiejętności potrzebnych do bezpiecznego zejścia do kanionów.

 Dzikie Sudety Canyoning.

Istnieje kilka renomowanych organizacji, które oferują obecnie klasom różne formy; niektóre organizacje szkolą organizacje, które oferują certyfikaty, podczas gdy inne komercyjne operacje oferują zajęcia oprócz czysto rekreacyjnych wycieczek z przewodnikiem. Ten ostatni model jest szczególnie popularny w miejscach turystycznych na całym świecie, takich jak Kostaryka, Hawaje, Filipiny i Utah w USA.

Canyoning rejon Szklarskiej Poręby.

Canyoning rejon Szklarskiej Poręby.

Większość programów ma wiele poziomów klas umiejętności. Najniższe poziomy zwykle obejmują podstawy takie jak zjazdy, praca na linie, nawigacja, identyfikacja sprzętu i odzieży oraz konfiguracje zjazdów. Wyższe poziomy obejmują bardziej złożone sytuacje, takie jak budowanie stanowisk i wdrażanie strategii, jak zejść do różnych typów kanionów. Inne klasy wyższego poziomu i specjalności zazwyczaj obejmują sytuacje ratunkowe, udzielanie pierwszej pomocy oraz szybkie i spektakularne pokonywanie ekstremalnych kanionów.

Canyoning rejon Szklarskiej Poręby.

Canyoning Szklarska Poręba.

Uprawianie sudeckiego kanioningu, nie jest obarczone potężną dozą ryzyka, istnieje kilka "tras", na których każdy zdrowy człowiek może sobie poradzić przy spełnieniu wymogów bezpieczeństwa, najpiękniejsze odcinki w Sudetach Zachodnich znajdują się w okolicy Borowic (patrz film), Przesieki (patrz film) i Szklarskiej Poręby (patrz film).  

/ Jan Wieczorek/

Foto: Jan Wieczorek i Krzysztof Wrona 

W ramach działalności Dzikich Sudetów proponujemy Państwu uczestnictwo w szeregu atrakcyjnych eksploracjach i wyprawach turystycznych prowadzonych przez kulturoznawcę i eksploratora sudeckiego Jana Wieczorka, który pokaże Państwu miejsca ze wszech miar interesujące, jak i też dzikie i tajemnicze, a bywa, że całkiem świeżo odkryte... 

DZIKIE SUDETY

e-mail: d.sudety@gmail.com

 

Okole - Mszak i Sołtysie Skały.

 Okole Mszaki.

      Jednym z najciekawszych szczytów Gór Kaczawskich i zarazem najwyższym wzniesieniem Grzbietu Północnego jest położone w pobliżu wsi Lubiechowa Okole (Hogolie - 714m n.p.m.).- Turyści znają bardzo dobrze ten rejon Sudetów, z odbytych wycieczek, jak i też z licznych opisów znajdujących się w przewodnikach czy tematycznych miesięcznikach reklamujących walory polskich gór i Sudetów.

 Okole ze stoków Ogiera.

Okole słynie głównie z pięknej panoramy roztaczającej się z punktu widokowego, który znajduje się na szczytowych skałkach nazywanych w okresie niemieckim Adlersteine, natomiast inne walory tej góry, a raczej kilku wierzchołków zaliczanych do tzw. „Masywu Okola”: Pańska Wysoczka (658m n.p.m.) i Sołtysie Skały, są pomijane. 

 Widok z Okola na Łysą Górę.

 Sołtysie Skały.

Okole wraz z sąsiadującymi wierzchołkami, zbudowane jest w części grzbietowej ze skał metamorficznych, czyli staropeleozoicznych łupków zieleńcowych, które odsłaniając się, tworzą na powierzchni również wychodnie skalne w postaci głównie skalnych ambon, przylegających jedną stroną do stoku, a urywających się ścianami, z lewa i prawa oraz części przeciwległej. 

 Skały zieleńcowe na Okolu.

 Okole Adlersteine.

W Górach Kaczawskich zieleńce i łupki zieleńcowe, to skały nader często występujące; kulminacje Maślaka, Okole (Sołtysie Skały, Mszak), Skalisko koło Chrośnicy, czy skałki w Górach Ołowianych. Zieleńce i łupki zieleńcowe powstały w wyniku płytkiego metamorfizmu (przeobrażenia facji zieleńcowej, bazaltów i pokrewnych im skał wylewnych oraz tufów), w warunkach niskiego ciśnienia i temperatury, jako produkty wulkanizmu podmorskiego – wylewy law diabazowych), a więc to, co możemy zobaczyć na Okolu i szczytach przyległych ściśle wiąże się z wcześniejszym wulkanizmem podmorskim, czego dowodem jest stanowisko gemorofologiczne na szczycie Świerki (561m.n.p.m.) w postaci skałek (law puklistych - poduszkowych) określanych, jako Leśna Ambona. 

 Okole  i Świerki widok ze stoków Barańca.

 Tablica informacyjna.

Wycieczkę turystyczno-geologiczną z wątkami sportowymi proponuje rozpocząć w rejonie Przełęczy Chrośnickiej - Chrośnickie Rozdroże – (538 m. n.p.m.), przez które prowadzi niebieski szlak turystyczny z Przełęczy Widok (582m n.p.m.) na Okole. Mimo, tego, że trasa nie jest długa, należy zabrać ze sobą mapę Gór Kaczawskich, ponieważ z racji występowania szeregu skał, teren jest tu dość zawiły.

 Trawers Okola i Pańskiej Wysoczki w tle panorama Maślaka i Skopca.

Od Przełęczy Chrośnickiej, już na starcie po ok. 300m schodzimy w lewo ze szlaku niebieskiego i udajemy się leśną drogą lekko pod górę, trawersując zbocze Pańskiej Wysoczki. 

 Grzbiet opadający od Okola do Pańskiej Wysoczki.

 Sójka.

W kolejnej fazie drogi docieramy do skraju lasu (po prawej  las, po lewej łąki i pola), by dalej iść do połączenia z żółtym szlakiem turystycznym drogą, z której rozpościerają się ciekawe widoki na Łysą Górę (707m n.p.m.) i położoną pod Chrośnickimi Kopami wieś Chrośnica. - Należy wziąć ze sobą lornetkę, obszar obfituje w dziką zwierzynę: jelenie, dziki i sarny.   

Okole skałki przy drodze rejon Mszaka.

Po połączeniu z żółtym szlakiem ponownie podchodzimy w górę, następnie skręcamy w prawo, do prowadzącego wyżej niebieskiego szlaku E3, gdzie napotykamy stojące przy drodze skałki zbudowane z łupków zieleńcowych, o charakterystycznej barwie ciemno-zielonkawej z odcieniem fioletowym.

 Okole skałki przy drodze rejon Mszaka.

Mszak dawne Mszaki (niem. Gürtelstein), jeszcze do 1945r. były pomnikiem przyrody i celem dawnych wycieczek, obecnie nie zawraca się na nie uwagi, mijając je w drodze na Okole czy Leśniaka (667m.n.p.m.). 
 

Okole skałki przy drodze rejon Mszaka.

 

Okole skałki przy drodze rejon Mszaka.

Z punktu widzenia geologicznego i geomorfologicznego, każda ze skałek położona na stoku i w partii szczytowej grzbietu ukazuje nam genezę natury tego miejsca. Mszaki, bo skałek jest wiele, a nie pojedyncza skala - Mszak, posiadają także ciekawe kształty, podkreślane przez ich łupliwą strukturę, przez co są wdzięcznym obiektem dla osób fotografujących naturę. 

 Okole skałki przy drodze rejon Mszaka.

Pewnym novum jest, że niektóre ze skalnych ambon mogą posłużyć, mimo występującej ogólnie kruszyny do treningu wspinaczkowego, zwanego bulderingiem.

 Okole buldering.

Zarówno na Mszakach, jak i położonych w pobliżu Sołtysich Skałach, można wspinać się bez użycia lin, w dość łatwej skali trudności i w przewieszeniu, co przekłada się na dobrą formę treningu przed trudniejszymi wyzwaniami.  

Okole Sołtysie Skały. 

Okole Sołtysie Skały. 

Od formacji Mszaki, poruszając się już na przełaj: od skałki do skałki dochodzimy do Sołtysich Skał (niem. Scholzenstein), które położone są na wysokości (695m n.p.m.).

Okole Sołtysie Skały. 

Okole Sołtysie Skały. 

Skały te tworzą nieregularny i silnie zerodowany masyw o wysokości kilku metrów, który należy koniecznie zobaczyć z racji ciekawych kształtów i przystawek wspinaczkowych. Osoby uprawiające ten sport, mogą tutaj w błogiej ciszy zaznać aktywnego kontaktu z przyrodą, tj.: z dala od cywilizacji i rywalizacji z drugim człowiekiem oraz przeliczania wszystkiego, łącznie z własną aktywnością  na skale trudności.   

 Okole okapik.

Należy jednak zachować szczególną uwagę, gdyż teoretycznie w każdej chwili można, mimo nadmiaru sił odpaść od łupliwej skały i wpaść w rumosz skalny, w którym łatwo można np. złamać nogę lub dotkliwie się zranić.     

Okole skałki zieleńcowe.

Małych skałek (bulderów), jest tu oczywiście więcej (kliknij i zobacz film), pojawiają się również wywieszone okapy, które pod względem trudności są oczywiście bardziej wymagające.    

Okole okapik.

Klasyczny turysta od Sołtysich Skał powinien powędrować w kierunku skałek szczytowych na Okolu Adlersteine.

Okole skały szczytowe Adlersteine.

 Widok z Okola w kierunku Połomu.

Okole skały Adlersteine.

Niestety w dzisiejszych czasach nie ma już tu schronu turystycznego Wilhelhutte oraz drewnianej wieży, z której można było podziwiać jedną z piękniejszych panoram w Sudetach. Jednak nie trzeba narzekać, bo ciekawe skały, na które wspinacz może się wspiąć, a turysta może z nich podziwiać panoramę wciąż nadają status temu pięknemu i wciąż dzikiemu miejscu.  

/Jan Wieczorek/

Foto: Jan Wieczorek, Krzysztof  Wrona 

Bibliografia: Marek Staffa - "Słownik geografii turystycznej Sudetów (6).

W ramach działalności Dzikich Sudetów proponujemy Państwu uczestnictwo w szeregu atrakcyjnych eksploracjach i wyprawach turystycznych prowadzonych przez kulturoznawcę i eksploratora sudeckiego Jana Wieczorka, który pokaże Państwu miejsca ze wszech miar interesujące, jak i też dzikie i tajemnicze, a bywa, że całkiem świeżo odkryte... 

DZIKIE SUDETY

e-mail: d.sudety@gmail.com