Translate

czwartek, 13 kwietnia 2017

Małże w skałach osadowych na Skowronie

 Skowron małż w wapieniu marglistym.


   W pomijanym dotąd przez szlaki turystyczne rejonie Gór Kaczawskich w pobliżu miejscowości: Strzyżowiec, Czernica, Płoszczynka, znajduje się niepozorny i słabo zaznaczony szczyt zbudowany  ze skał osadowych, w których znajdują się wręcz modelowe skamieniałości  i odciski organizmów wodnych.
 
 Skowron.

Położony w Małym Grzbiecie Gór Kaczawskich - Skowron (niem. Lerchenberg) wznosi się na wysokość (472m n.p.m.), szczyt ten od pn.-wsch. porośnięty jest lasem świerkowym z domieszkami buka i dębu, natomiast od pd. i pd.-zach., na jego powierzchni rozciągają się pola, z których rozpościerają się piękne i otwarte widoki na Karkonosze, Góry i Pogórze Izerskie.  

 Widok ze Skowrona na Karkonosze i Góry Izerskie.
 Skowron wiosna...
Przez długie powojenne lata Skowron mimo bliskiego sąsiedztwa góry Wapiennej (507m n.p.m.), znajdującej się za płytką przełęczą, był praktycznie nieznany. Międzynarodowy  szlak turystyczny E-3, przebiegał przecież jeszcze do 2016r., od Płoszczynki przez Wapienną, gdzie znajdują się Wapienniki i stare kamieniołomy, o czym pisałem już w jednym z artykułów Dzikich Sudetów, w kierunku Strzyżowca.  

 Szlak niebieski E-3 w rejonie Skowrona, dojście od Strzyżowca.


 Krzyż pokutny na szlaku.
Obecnie w tym zakresie nastąpiła poważna zmiana, zlikwidowano z niewiadomych przyczyn niebieski szlak przez Wapienną  i poprowadzono go polono-leśną ścieżką przez cały Skowron. Równocześnie na szczycie tym leśnicy nieco odsłonili, to, co na szczycie Skowrona, wydaje się najbardziej interesujące pod względem naukowym i turystycznym.

 Wapienna ze Skowrona.
 Szybowisko znaki graniczne działek złotonośnych.
Niepozorny Mały Grzbiet Gór Kaczawskich ciągnie się od Doliny Ochotnicy po Dolinę Bobru w pobliżu Wlenia. Wyróżniamy w nim m.in.: Górę Szybowcową (561m n.p.m.), ze starymi kopalniami odkrywkowymi złota, Srebrną (491m n.p.m.), z której, to rozpościerają się jedne z najpiękniejszych i rozległych widoków na Karkonosze, Góry Izerskie i Kotlinę Jeleniogórską - Stromca (551m n.p.m.), gdzie na wierzchołku znajduje się długa na ponad 100 m grzęda skalna piaskowców, w której, to grzędzie znajdują się jaskinie szczelinowo-tektoniczne (m.in. Jaskinia w Stromcu (48m dł.)), 

 Jaskinia w Stromcu odkryta przez Jan Wieczorek.
 Wapienna - wapiennik.
Wapienną (507m n.p.m.), gdzie znajdują się dobrze zachowane wapienniki, jak i też nieczynne kamieniołomy wapienia, w których można zobaczyć coraz bardziej zarastające dziką roślinnością „jeziorka”, Czyżyka (425m n.p.m), na którym oglądamy skały bazaltowe z bombami oliwinowymi i słupową odrębnością, Grodową (343mn.p.m.), na szczycie, której znajdują się mury piaskowcowe i w pobliżu, której malowniczą doliną przebija się Chrośnicki Potok (Lipka).

 Skowron, krawędź uskoku.



Miejsca te wciąż skrywają wiele tajemnic, o których w polskiej, jak i niemieckiej literaturze turystycznej czy naukowej do tej pory nie wiele wspominano. 

 Skowron widok w kierunku Chrośnickich Kop.

Skowron - zawilce.

Zwiedzanie góry Skowron, najlepiej zaplanować sobie w okresie wczesno-wiosennym, w momencie kiedy, można na jego obszarze przyjrzeć się nie tylko skałom i dawnym wyrobiskom kamieniołomu, ale i każdemu niemal głazowi.  

Uskok grzbietowy na Skowronie.
 Skowron piaskowiec i zlepieniec.
Przez Skowron (472m n.p.m.), przebiega bowiem próg geologiczny, ciągnący się od Szybowiska przez Srebrną w kierunku pn.-zach., oglądamy tu wiec, zwłaszcza w najwyższych partiach Skowrona, charakterystyczną formę w kształcie grzędy, która, to dodatkowo, została podcięta przez pracujący w okresie niemieckim kamieniołom. Występują tu różne rodzaje skał: margle ilaste, zlepieńce, piaskowce i wapienie margliste, a więc skały osadowe, powstałe z rozmaitych osadów i frakcji.  

Skowron uskok


Skały na Skowronie zasługują na naszą uwagę, gdyż mamy tutaj osady morskie ze śladami dawnego życia tj.: m.in. odciśnięte w skale małże.

Skowron stanowisko geologiczne.
 Skowron - małż w wapieniu marglistym.
Jest, to bodajże najbliżej położone w pobliżu Jeleniej Góry, tego rodzaju stanowisko geologiczne (niestety nie pomnik przyrody), gdzie możemy bezpośrednio przyjrzeć się jak tworzyły się wymieszane osady denne, w których występują m.in odciski i skamieniałości po dawnych organizmach żywych.

 Skowron - małż w wapieniu marglistym.


Warstwy skał osadowych, w ciągnącym się przez kilkaset metrów starym kamieniołomie na Skowronie, układają się wedle następującego porządku: najniżej zalegają wapienie margliste, kolejno pojawia się zlepieniec i piaskowiec. 

 Skowron wyrobisko dawnego kamieniołomu.
Skowron - fragment kręgu wymarłego zwierzęcia.
Ślady po dawnych organizmach żywych, widoczne są najlepiej w górnej części wapieni marglistych, oraz w strefie kontaktu tej warstwy ze zlepieńcem, podczas wielu eksploracji tego terenu odnalazłem również ślady po dawnych organizmach żywych w skale zlepieńcowej, (zbudowanej głownie z drobnych otoczaków) m.in. natrafiłem na części prawdopodobnie kręgosłupa nieznanego zwierzęcia

Skowron kontakt wapienia i zlepieńca.

 Skowron zlepieniec.
Zlepieniec występujący na Skowronie, który może się wydawać nie tak ciekawy jak wapień,  jest tą samą skałą, którą napotkałem przy dokonywaniu tzw. pingów w latach 90-ubiegłego wieku na południowych, znajdujących się w lesie stokach Szybowiska, tj. w miejscach (obszarze), gdzie znajdują się ślady po średniowiecznych pracach górniczych. Po przekopaniu się wówczas przez wierzchnią warstwę gleby, natrafiłem na gliny prawdopodobnie zwałowe (koloru ochry, oraz gliny intensywnie czarne, niewiadomego pochodzenia), pod którymi znajdują się odspojone skały  zlepieńcowe, a więc identyczne osady jak w stanowiskach na Skowronie, istnieje więc duże prawdopodobieństwo, że w lesie pod Szybowiskiem znajdują się w skałach osadowych  również fragmenty dawnych stworzeń. 

 Skowron uskok.


Oryginalny przekrój geologiczny na Skowronie, znajduje się 20 metrów od niebieskiego szlaku, istnieje więc możliwość, zagospodarowania tego miejsca i modelowo objęcia go ochroną prawną. 

 Skowron przekrój geologiczny.

Orientacja dojścia do kamieniołomu, skał i stanowisk na Skowronie: a/ ok. 30 minut wędrówki szlakiem niebieskim ze wsi Płoszczynka; lub b/ dojazd autem, drogą z Czernicy, na Strzyżowiec, w rejon wyrównania grzbietowego przy krzyżu pokutnym, skąd podejście na Skowron ok. 20 minut.

 Skowron zejście w kierunku Strzyżowca.

 Skowron zerwy kamieniołomu.
Uwaga! Kamieniołom na Skowronie tworzy niebezpieczny próg, w wielu miejscach należy zachować szczególną ostrożność, istnieje tu niebezpieczeństwo tragicznego w skutkach osunięcia. Teren poniżej uskoku jest bardzo trudny i uciążliwy do przejścia zwłaszcza w porze zimowej i letniej, licznie występują tutaj stada dzików, szukające pokarmu w lesie bukowym.

 
/Jan Wieczorek/
Foto: Jan Wieczorek

1 komentarz:

  1. Bardzo ciekawe i inspirujące miejsca :) Az mnie kusi, by tam się zakręcić :)
    Serdecznie pozdrawiam i zapraszam do mnie :)
    Krzysztof

    OdpowiedzUsuń