Translate

poniedziałek, 18 kwietnia 2016

Jaskinie w kamieniołomie Śmierci i Silesia.



Zjazd do jaskini Równoległej

                    W pobliżu Podgórek i Wojcieszowa, znajduje się szereg nieczynnych wyrobisk, w których pozyskiwano staropaleozoiczne wapienie krystaliczne. Góry Kaczawskie są bowiem pasmem, w którym występują największe w polskich Sudetach powierzchnie skał węglanowych, gdzie łączna powierzchnia tych skał wynosi 10 km².

Skały węglanowe uwidaczniają się na powierzchni w postaci wzgórz np. Wapienna, Połom czy Miłek oraz spłaszczeń stokowych (półek krasowych), np. półki krasowe na stokach Barańca i Maślaka. 

Góry Kaczawskie - kamieniołom Silesia.
Jaskinia Równoległa-Pionowa.
Zagadnienie półki krasowej, jest dość ciekawe, zwłaszcza, że ujawnia nam, w jaki sposób woda przepływającą grawitacyjnie w dół stoku, natrafiając na skały węglanowe tworzy w nich zjawiska krasowe oraz dość oryginalne jaskinie. 

Kaczawski kras.
Kilka takich jaskiń znajduje się w nieczynnych dwóch kamieniołomach: kamieniołom Silesia i kamieniołom Śmierci. W obu nieczynnych już wyrobiskach oglądać można rozmaite pakiety skał, dzięki którym przez długie lata pozyskiwano tu surowiec do produkcji wapna i kamienia łupanego, o czym świadczą pozostałości po dawnych piecach wapiennych jak i też budynkach służących do innych celów. 

 Dojście do kamieniołomów.

Mateusz Janowiec i Jan Wieczorek w Silesi.
Do kamieniołomu Silesia wędrujemy najwygodniej z Wojcieszowa od skrzyżowania ulic Chrobrego i Robotniczej. Początkowo podążamy żółtym szlakiem turystycznym, który stąd biegnie do Przełęczy Komarnickiej. Asfaltową drogą, do użytkowanych wciąż wyrobisk w Połomie i do rozdroża trzech dróg (dwie drogi asfaltowe i jedna leśna). - W tym miejscu dokonujemy skrętu w prawo, kierując się w górę mijamy z boku wysypisko śmieci znajdujące się w jednym ze starych wyrobisk i kolejno dochodzimy do starego wapiennika w pobliżu, którego można zaparkować samochód. Dalej idąc na wprost, po przekroczeniu metalowego szlabanu, dochodzimy ścieżkami do głównego kamieniołomu Silesia, który posiada charakter głębokiego jaru, o wysokich ścianach zbudowanych ze skał węglanowych i skał zieleńcowych. 

Góry Kaczawskie - kamieniołom Silesia.

Ściany kamieniołomu, dla wprawnego oka są wręcz podręcznikowym przykładem profilu geologicznego półki krasowej, w której oglądamy, odsłonięte, ale jednak zniszczone w wyniku działania kamieniołomu, kanały krasowe ze szczelinami oraz zachowaną jaskinią Silesia. - W kamieniołomie Silesia oprócz marmuru występuje również dolomit i zieleniec (na kontakcie marmuru z zieleńcem występuje mineralizacja, spotykamy tu kalcyt oraz rudę żelaza m.in. magnetyt). 

Jaskinia Silesia.
Jaskinia Silesia jest trudno dostępna dla osób niemających pojęcia o eksploracji jaskiń. W żadnym wypadku nie powinny wchodzić też do niej osoby, które nie potrafią się asekurować i pokonywać bardzo stromo nachylonych stoków, o charakterze osuwającego się piarżyska. - Zwykłemu turyście polecam zabranie ze sobą lornetki, przez którą w najlepszy sposób będzie można obejrzeć szczegóły znajdujące się w stromych urwiskach kamieniołomu. - Obiekt powstały na półce krasowej znajduje się w połowie ściany lewej strony kamieniołomu.

Jaskinia Silesia.


 Na poziomie Silesi.
Jaskinia Silesia ma jedynie 15 metrów długości przy deniwelacji (różnica poziomu od okna otworu) 12,5 m (+9,5m, -3,0m). - Fizyczny wygląd jaskini świadczy o tym, że musiał być to obiekt o wiele dłuższy, jaskinia ta stanowi, bowiem „część środkowego poziomu krasowego- tj. horyzontu pozostałego po większym systemie rozpoczynającym się na wysokości 560m n.p.m. i 50m pod powierzchnia półki krasowej (Pulina 1977). Po pokonaniu otworu jaskini korytarz zwęża się ku górze (otwór jaskini ma charakter sztuczny, powstały przy eksploatacji wapieni). Namulisko jest, tu gliniaste z blokami skalnymi. Jaskinia jest widna do ok. 6m. niestety formy ozdoby krasowej zostały zdewastowane. 

 Kamieniołom Śmierci.

Grotołazi po eksploracji Jaskini Silesia, z kamieniołomu Silesia, mogą udać się do bliźniaczego łomu znajdującego się obok kamieniołomu Śmierci, w którym znajdują się dwie jaskinie: Jaskinia Śmiertelna i Jaskinia Równoległa Pionowa.   

Kamieniołom Śmierci.
Kamieniołom Śmierci, który znajduje się obok kamieniołomu Silesia nazwę swą wywodzi, od tego, iż w okresie II wojny światowej pracowali w nim więźniowie obozu Gross-Rosen (w kamieniołomie Niemcy wysadzili także wraz ze znajdującymi się w środku więźniami sztolnie eksploatacyjną, grzebiąc tym samym ludzi żywcem pod zwałami skał).  

Kamieniołom Śmierci.


 Jaskinia Śmiertelna.
Do kamieniołomu dochodzimy od wspomnianego wapiennika idąc najpierw do wlotu kamieniołomu Silesia, na którego początku skręcamy w prawo, wspinając się pod górę sztucznie usypaną kamienistą drogą. Po wejściu na górę osiągamy zalesioną płaszczyznę znajdującą się pomiędzy kamieniołomem Silesia i kamieniołomem Śmierci. – Turyści powinni tutaj uważać gdyż istnieje niebezpieczeństwo osunięcia się ze stoku w dół kamieniołomu i runięcia ok. 70 metrów w dół  podstawy kamieniołomu. - Dla turystów optymalnym byłoby wejście drogą pod górę i kontynuacja marszu leśną drogą przez sztuczną groblę, aż do znajdującego się po prawej stronie kamieniołomu, betonowego szybu, który można podziwiać z już wypłaszczonej krawędzi urwiska.

Ściana z wlotem Jaskini Równoległej- Pionowej w kamieniołomie Śmierci.


Jaskinia Śmiertelna znajduje się natomiast, po przeciwległej stronie kamieniołomu, podobnie zresztą jak Jaskinią Równoległą Pionową, której wlot znajduje się we wstępnej części pn.wsch. ściany kamieniołomu.

 Zjazd do Jaskini Śmiertelnej.
Do obu jaskiń nie ma dostępu bez użycia liny o długości 70-100m. Dla grotołazów w ścianie osadzono punkty zjazdowe i przepinkowe. - Ściany są tu kruche, osoby znajdujące się pod zespołem zjazdowym mogą być narażone na uderzenie kamieniem lub blokiem kamiennym.

Walenty Świderski zjazd i wejście do Jaskini Śmiertelnej.

Jaskinia Śmiertelna podobnie jak Jaskinia Silesia, jest obiektem powstałym na półce krasowej. Jej otwór znajduje się w środku ściany (50 m zjazdu), pod nieco wywieszonym fragmentem ściany. 

 W Jaskini Śmiertelnej.

Wejście do obiektu przez sztuczny, powstały w wyniku eksploatacji kamieniołomu otwór (pękniecie w skale). 

 Jadowity  pająk Meta meandri w Jaskini Śmiertelnej.
 
 Jaskinia Śmiertelna.
Po pokonaniu progu wejściowego osiągamy małą salkę, z której przez otwór wejściowy rozpościera się widok na znajdujący się po drugiej stronie betonowy szyb. 

Z wejściowej mini salki o poziomym charakterze, udajemy się pokonując zacisk do góry, gdzie kolejno osiągamy komin (tu liny poręczowe). Następnie ostrożnie wspinając się do góry pokonujemy szczeliny i przez kilka want dochodzimy do kolejnych owalnych kominów, które wymagają przewspinania.


 Jaskinia Śmiertelna.

 Zjazd w dół z obiektu.

W końcowym fragmencie jaskini oglądamy salkę ze zbrekcjonowanym kamienno-gliniastym stropem. - Jaskinia ma 24,5m długości, przy deniwelacji dodatniej 20,5 m. Namulisko jaskini jest dość suche. W całym obiekcie obserwuje się liczną populacje jadowitych gatunków pająków Meta menardi.  

 Wyjście z kamieniołomu Śmierci.
Po wyjściu z obiektu, z części przyotworowej kontynuujemy zjazd w dół ściany przez ok. 20m. 

Wyjście z kamieniołomu kamienistym piarżyskiem w kierunku płaszczyzny pomiędzy kamieniołomem Śmierci i Silesią.  

 Kamieniołom Śmierci - Jaskinia Równoległa-Pionowa.

Druga z jaskiń w kamieniołomie śmierci - Równoległa Pionowa, jest równie wymagająca pod względem eksploracji.

 Mateusz Janowiec zjazd do Jaskini Równoległej - Pionowa.

Zjeżdżamy doń z urwiska przez ok. 60m. Otwór stanowi pęknięcie szczeliny, do którego dostajemy się po wykonaniu lekkiego wahadła. W jaskini na wstępie oglądamy małą salkę wypełniona gliniano-błotnistym namuliskiem.

 Jaskinia Równoległa-Pionowa.

 Jaskinia Równoległa-Pionowa.
Charakterystycznym elementem dla jaskiń krasowych powstałych pod powierzchnia półki krasowej jest kombinacja chodników horyzontalnych poziomych z pionowymi  szczelinami - kominami  skierowanymi ku powierzchni półki krasowej.

Również jaskinia Równoległa Pionowa ma charakter szczelinowy o deniwelacji dodatniej. Dojście do końca tej rzadko odwiedzanej jaskini prowadzi przez szczelino-komin mający kilkanaście metrów długości. Z jaskini w dół kamieniołomu zjeżdżamy przez ok. 20m wysokości. Wyjście na zewnątrz kamieniołomu identyczne jak w przypadku Jaskini Śmiertelnej.



Jan Wieczorek
Foto: Jan Wieczorek, Mateusz Janowiec, Walenty Świderski.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz