Translate

sobota, 7 marca 2015

Jaskinia Załom / Na Ścianie



 Stalagmit w Jaskini Załom.

           Masyw Śnieżnika, znajdujący się w jednostce geologicznej zwanej metamorfikiem lądecko-śnieżnickim, budują odporne na erozję paleozoiczne gnejsy i łupki łyszczykowe, wśród których w okolicach Kletna i Krowiarek, znajdują się soczewy wapieni krystalicznych, jest, to drugi z większych obszarów krasowych w Sudetach  na terenie, którego podczas eksploatacji kamieniołomów odkryto m.in. Jaskinie Niedźwiedzią. 

 Czarna Góra w Masywie Śnieżnika widziana z Kamieniołomu w Rogóżce.

Jaskinia Załom zwana też Jaskinią na Ścianie położona jest poniżej Przełęczy Puchaczówka (860m n.p.m.), w kamieniołomie znajdującym się na stokach szczytu Wapnisko (799m n.p.m.). Możliwy dojazd do obiektu prowadzi jednak od Doliny Białej Lądeckiej, przez malowniczą wieś Konradów (Konradswalde) do położonych w pobliżu potoku Konradka kamieniołomów i wapiennika oraz śladów zanikłej dawnej wsi Rogóżka (Wolmsdorf).

 Konradów.

 Konradów i okolice.
Podążając w kierunku Jaskini Załom powinniśmy zatrzymać się w Konradowie, położonym pomiędzy dwoma grzbietami Krowiarek, znajduje się tu bowiem kilka ciekawych zabytków: kościół finalny św. Krzyża, przebudowany z gotyku w styl barokowy (bogaty wyposażenie wnętrza), dwór barokowy z końca XVIIIw.  Dodatkowo w Konradowie oglądamy przydrożne i przydomowe kapliczki, figurę św. Jana Nepomucena, dawny zajazd, dawną restaurację oraz zabytkowe domy drewniano-murowane (mieszkalne i gospodarcze) z końca XIXw. W Konradowie znajduje się również sklep pozwalający na uzupełnienie prowiantu, tudzież zakup baterii potrzebnych do latarek.


 Zabytkowy dwór w Konradowie.
W kamieniołomach położonych w pobliżu Rogóżki eksploatowano dolomit i marmur do lat 60 XX wieku, całkowitego wygaszenia prac zaprzestano jednak pod koniec lat 90. XXw., powodem było m.in. odkrycie Jaskini na Ścianie. Z racji tego, że skała była tutaj krucha przerabiano ją w tutejszym wapienniku na wapno palone.

 Szkic Jaskini w Rogóżce.
Wcześniej, bo 04.11.1885r, dokonano w tutejszych kamieniołomach odkrycia dziś już nieistniejącej Jaskini w Rogóżce (Wolmsdorferhöhle), która to jaskinia o łącznej długości ok.350m. przez lata cieszyła się dużym zainteresowaniem nie tylko turystów z pobliskiego Lądka Zdrój, ale i naukowców, a to z tego powodu, że znaleziono w niej szczątki zwierząt plejstoceńskich oraz bogatą faunę. 

 Nieczynny kamieniołom w Rogóżce.
I tak  z nietoperzy w jaskini występowały: mopki, gacki, nocki duże i nocki wąsate. Świat bezkręgowców reprezentowały liczne pająki, skoczkonogi i chrząszcze; w podziemnym jeziorku występowały m.in. wrotki, prapierścienica, studniczek i oczliki. Ostatecznie po przejęciu Ziem Dolnego Śląska przez PRL, w kamieniołomie w roku 1947 wznowiono eksploatacje i tym samym Jaskinia w Rogóżce została zniszczona w 1962r. 
 Wejście do Jaskini Załom.

 Jaskinia Załom (Na Ścianie).
Odkrycie kolejnej jaskini jakby na pociechę zniszczenia tej wcześniejszej, odbyło się etapowo, ponieważ najpierw w roku 1983 Włodek Kucia zlokalizował wejście do obiektu tak zwany „załom”, zaś w kolejnych latach w roku 1985 strońska grupa eksploratorów z 6 Drużyny Harcerskiej „Trampy” (Dariusz Data, Dariusz Wyleciał, Robert Magierowski i Roman Zięba) – weszła do obiektu, co kolejno dało impuls dla działań kolejnych eksploratorów, którzy, to podjęli prace związane z przekopaniem dużego odcinka Korytarza Nadziei, a także i zmierzenia jaskini. - Jaskinia Załom znajduje się w lewej górnej części kamieniołomu (41m od podstawy) z położonym w pobliżu wapiennikiem.
 
Kamieniołom w Rogóżce.
Bezpieczne dojście do wlotu jaskini wiedzie wąskimi ścieżkami okalającymi kamieniołom od lewej strony, kolejno w górnym fragmencie łomu trawersem (25m) przez zerwy skalne dochodzimy do położonego na wysokości (670 m n.p.m.) otworu wejściowego o wymiarach 0,6 metra szerokości.

Jaskinia Załom.
 Zwiedzanie jaskini wymaga odpowiedniego przygotowania, nastawienia się na pokonanie na leżąco wstępnego przewężenia z metalowymi drzwiczkami (zacisk) i kolejno ostrożnego stąpania po niestabilnym kamiennym spągu oraz śliskiej glinie. Oczywiście bezwarunkowo musimy mieć ze sobą kask, dwie latarki, odpowiednie obuwie i rękawiczki ochronne i być sprawni fizycznie. 
 Jaskinia Załom.

Jaskinia Załom formacja przypominająca rekina.

Po pokonaniu „załomu” z drzwiczkami po około 3 metrach od otworu wchodzimy do Sali Złomisk o długości 25 metrów i szerokości ok. 10 m. Sala Złomisk ma upad około 8 metrowy w dół, a w jej spągu zalegają porozrzucane jakby w nieładzie odpadłe od stropu bloki zmetamorfizowanych wapieni z protezoiku, na których, to pojawiają się młodsze formy nacieków jaskiniowych.

Jaskinia Załom
Sala Złomisk dzieli się na główny ciąg i tzw. Partie w Zwalisku, gdzie podczas eksploracji, pod blokami można szukać rozmaitych opcji przejść. Jednak nie jest, to w żadnym razie dolny poziom jaskini, a jedynie rumowisko, które pokryło na znacznej powierzchni dawny spąg jaskini.  
 Jaskinia Załom.

 Jaskinia Załom.
Kolejno posuwając się w dół z Sali Złomisk przechodzimy do jeszcze bardziej interesującej Sali Wyrostków długiej na 34 metry i szerokiej na 10 metrów; wysokość Sali Wyrostków osiąga 12 metrów. Duża przestrzeń sali, kiedy się ją pierwszy raz zobaczy robi wrażenie, zwłaszcza, że na skałach jaskini występują ciekawe formy i polewy naciekowe w różnych kolorach (np. kalafiory), a przy ścianach oglądamy misy martwicowe w inicjalnej fazie tworzenia. 

 Jaskinia Załom.



Geomorfologicznie Jaskinia Załom z racji tego, że jej otwór wejściowy znajduje się około 60 metrów nad korytem potoku Konradka stanowi ewenementem wśród jaskiń tej części Sudetów. Z powodu znacznej różnicy wysokości wskazuje się na jej stary trzeciorzędowy wiek, jak i też  na tezę, że jest to prawdopodobnie górny poziom  w części zniszczonego lokalnego systemu krasowego. W tutejszym kamieniołomie oprócz skasowanej Jaskini w Rogóżce występują też mniejsze jaskinie (Pierwsza Dziura, Szczelina Ciapka, Jaskinia Primaaprilisowa) oraz lej krasowy.

Jaskinia Załom.
W końcowej partii Sali Wyrostków ściśle po jej prawej stronie, znajduje się prawdopodobnie połączenie Jaskini Załom z nieznanymi dotąd partiami krasowymi, świadczą o tym m.in. dowody w postaci nacieków grzybkowych, które utworzyły się w warunkach dynamicznej wymiany powietrza pomiędzy nieznanymi korytarzami, aby się jednak dokopać do tajemnicy, trzeba wciąż sporego nakładu pracy w kilkudziesięciometrowej długości Korytarzu Nadziei. Dziś łączna długość jaskini wynosi 250m przy deniwelacji 21 m (-12, +9).

 Skoczkonóg.

Jaskinia Załom.
Wstępne badania fauny Jaskini Załom wykazały, że mają tu swoje stanowiska rzadkie w Polsce i na świecie skoczogonki. Znaleziono tu kilka egzemplarzy Onychiurus schoetti, gatunek ów uważany jest za relikt okresu lodowcowego (stanowisko w Jaskini Załom jest trzecim na świecie, a drugim w Polsce). W jaskini występuje też kilka gatunków chronionych prawem nietoperzy.

Jan Wieczorek
Foto Jan Wieczorek i zdjęcie skoczonoga z internetu.

Bibliografia: M.Pulina - "Jaskinie Sudetów. M.Staffa - Słownik geografii turystycznej Sudetów (T.16.).

2 komentarze:

  1. Ostatnio Góry Opawskie, teraz Masyw Śnieżnika ;] Gdyby wybierał się Pan jeszcze w Góry Złote i potrzebował cennych informacji/pomocy to proszę się odezwać ;]
    A wracając do jaskiń, to w okolicy warto zobaczyć jeszcze niedawno udostępnioną do ruchu turystycznego Jaskinię Radochowską, która jednak w przeciwieństwie do Jaskini Niedźwiedziej również wymaga dobrej kondycji fizycznej dzięki czemu można poczuć ducha eksploratora.
    Pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń
  2. Ten komentarz został usunięty przez autora.

    OdpowiedzUsuń