Translate

poniedziałek, 11 lutego 2013

Jaskinia Północna Mała



Jaskinia Północna Mała, korytarz upadowy.
   Do najczęściej odwiedzanych jaskiń Góry Połom w Górach Kaczawskich należy Jaskinia Północna Mała, znajdująca się bardzo blisko opisywanej już w jednym z artykułów Jaskini Północnej Dużej. Gwoli informacji zasadnym się wydaje stwierdzić, że dobrze wygimnastykowany turysta może się pokusić o eksplorację tego obiektu.  


Do Jaskini Północnej Małej wędrujemy podobnie jak do Jaskini nad Potokiem; czyli z Wojcieszowa ulicą Robotniczą udajemy się w kierunku kamieniołomów, gdzie dochodzimy do ostrego zakrętu tzw. „agrafki” (okolice Jaskini nad Potokiem) i następnie idziemy z tego miejsca w lewo na pn.-wsch. (7 poziom). Aby dalej ok. 100 m., przed widocznymi po lewej kruszarkami, pójść w prawo, w ścieżkę pnącą się stromo przez zarośla, potem kolejno w lewo, gdzie docieramy już na  7 poziom wydobywczy, na początku, którego widzimy stary schron strzałowy i obok znajdujący się w wapiennej ścianie, tuż przy ziemi wąski otwór Jaskini Północnej Małej

 Przed wejściem do jaskini.
 Wejście można przeoczyć, więc z chwilą przejścia obok starego schronu strzałowego musimy wytężyć uwagę i od naszej prawej strony, wpatrywać się w podstawę wapiennej skały.
Jaskinia leży na VII poziomie wydobywczym, tuż przed jego skrętem, z którego widać już zakłady wydobywcze i dalej zbiornik wodny „Zerówka” wraz z Wojcieszowem na trzecim planie. - Uwaga! Teren przylega bezpośrednio do kamieniołomów, jednakże VII poziom wydobywczy, jest dawno wyłączony z eksploatacji. 

 Wlot Jaskini Północnej Małej,należy pokonać na brzuchu.
Sztuczny otwór jaskini o wymiarach: 1,5m x 1m., znajduje się na wysokości 574 m n.p.m., a wysokość góry Połom, to 667m n.p.m., czyli łatwo wywnioskować, że obiekt należy do jaskiń górnego piętra masywu Połomu. W wyniku ruchów górotwórczych, po ponownym wypiętrzaniu się Sudetów w orogenezie Alpejskiej, dziś wejście do jaskini znajduje się na wysokości 214 m. nad dnem rzeki Kaczawy. Różnica ta, pozwala nam sobie uświadomić, że jaskinie krasowe powstają w wyniku działań chemiczno-fizycznych, głównie czynników związanych z rozpuszczaniem skały wapiennej przez wodę. 

 Jaskinia Północna Mała - polewy na skale wapiennej.
Konkludując z racji tego, że w ubiegłych epokach geologicznych paleocen szczyt Połomu był: „o ponad 200 m niższy w stosunku do otoczenia niż obecnie, można wyedukować, że zarówno rzeka Kaczawa jak i cieki wodne, spływające po stokach gór kaczawskich w rejonie Wojcieszowa, utworzyły pietra jaskiń, które są dziś o wiele bardziej oddalone od czynników wstępnej erozji. Natomiast - duża zmienność klimatu w trzeciorzędzie i czwartorzędzie, od gorącego – tropikalnego, po epokę lodową, spowodowała zróżnicowanie form krasowych występujących w jaskiniach / Za Marian Bochynk/.

 Kontynuacja zejścia w Jaskini Północnej Małej.
 
Jaskinia Północna Mała, ma charakter mytego w wapiennej skale, koryta dawnego potoku. Występują w niej małe kotły i marmity, znajdujące się pod progami skalnymi (kaskadki), co świadczy dobitnie o przepływającej tu niegdyś wodzie.
 Pokonywanie progów.

Z punktu widzenia geomorfologicznego jaskinia ma kształt upadowy, przypominający sztolnię i jest obiektem pozwalającym dość dobrze wpatrzyć się w genezę powstawania krasu kaczawskiego. 

Zanim wejdziemy do jaskini i zaczniemy ją zwiedzać, przygotujmy się do tego dobrze. Na pewno będzie potrzebne oświetlenie, odpowiedni ubiór i kask. Sporym ułatwieniem będzie fakt, że  w tym wypadku zwiedzanie jaskini obejdzie się jednak bez liny i sprzętu alpinistycznego.   

Do otworu jaskini prowadzi przecisk, do którego wsuwamy się najpierw nogami, aby już za krawędzią wlotu, zobaczyć opadający w dół, dość szeroki, pozwalający, na w miarę swobodne chodzenie – wstępny korytarz.  

 
 Film z Jaskini Północnej Małej grotołaza eksplorującego jaskinie wojcieszowskie
 
Ujemna deniwelacja jaskini Północnej Małej wynosi -11,4 m,  a jej  całkowita długość, to   23,4 m. Nie jest, więc, to duży obiekt i na pewno nie trzeba się śpieszyć podczas jego zwiedzania, tym bardziej, że po pewnym czasie dochodzimy do niewysokich progów, które trzeba już pokonać bardziej uważnie. 

 Fauna Jaskini Północnej Małej.

Jaskinia posiada ubogą szatę naciekową, w postaci polew kalcytowych i stalaktytów, występują w niej pająki i inne owady, zimą śpią tu nietoperze.


 Dojście do skrętu w Jaskini Północnej Małej.
Dno jaskini, fragmentami jest pokryte gliniastym namuliskiem, dlatego trzeba uważać, aby się nie poślizgnąć nie poturbować i nie złamać nogi czy ręki. Glina, która występuje w jaskiniach, przykleją się do butów, a te tracą przyczepność i niekiedy człowiek jest jak na ślizgawce. W wielu jaskiniach czasem takie namulisko, potrafi wypełniać chodniki i blokować  je, aż po sam strop. W ogromnej ilości jaskiń namuliska, zostały bezpowrotnie utracone, przez nieprzemyślane działanie osób eksplorujących te obiekty. Z naukowego punktu widzenia namulisko jest pozostałością po procesach rozpuszczania skał, gdzie frakcje nierozpuszczalne, wytrącone i odizolowane ze skały osadzają się w korytarzach, tworząc osady, które pod względem badawczym są bardziej interesujące dla naukowców badających jaskinie, niż nacieki w formie stalaktytów i stalagmitów. Czyli, to co dla przeciętnego grotołaza czy turysty jest zwykłą gliną czy potocznie błotem, dla naukowców jest, sporym źródłem informacji o procesach, rozkładu chemicznego, wietrzenia i osadzania się w jaskiniach osadów pochodzenia zwierzęcego (odchody i kości), jak i bywa też, śladów pobytu człowieka. 

 Ślady dawnego koryta potoku w Jaskini Północnej Małej.
Jaskinia Północna Mała jest znana od dawna i trudno wskazać, kto był jej pierwszym odkrywcą, jaskinie skartografowali: H.H. Zyzańscy w 1994r., a Marian Paulina włączył ja do swojego katalogu jaskiń sudeckich. 

 

/Jan Wieczorek/
Foto: Rafał Stypiński, Szymon Gorczyca, Jan Wieczorek

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz