Translate

środa, 30 stycznia 2013

Jaskinia Nad Potokiem




 Kolejny obiekt krasowy znajdujący się w pobliżu czynnych kamieniołomów wapienia w Wojcieszowie, który pragnę przedstawić w artykule, mimo swej dostępności nie należy do dość poznanych. Jaskinia Nad Potokiem, jeszcze do niedawana nie była nawet sygnalizowana na mapach, co więcej nawet obecnie bywa, że jest błędnie naznaczana jej lokalizacja.  

 Jaskinia Nad Potokiem.

 
Jaskinia w odróżnieniu od większości obiektów, znajduje się nie na Połomie, a na wschodnim zboczu góry Meszna, poza wyrobiskami kamieniołomu. Jej otwór wejściowy znajduje się na wysokości 540 m n.p.m. Dojście do obiektu jest mało skomplikowane i istnieje nawet możliwość podjechania w jej bezpośrednie otoczenie samochodem. Do Jaskini Nad Potokiem kierujemy się jadąc lub idąc ulicą. Robotniczą pod górę; podobnie jak byśmy zdążali do kamieniołomów. - Droga asfaltowa wiedzie najpierw na zach. i po około 1 km rozwidla się. Wówczas należy skręcić w lewo na pd. i dalej drogą pod górę, podążać do „kamieniołomów”, a ściślej do gwałtownego zakrętu, to jest do rozwidlenia tak zwanej „agrafki”, nad którą znajduje się Jaskinia nad Potokiem. Na owym rozwidleniu, jeśli jesteśmy samochodem przystajemy, gdyż dalej mamy znak zakazu wjazdu i szlabany strzeżonego Zakładu Wapienniczego Wojcieszów Sp. z.o.o. - W razie kontroli przez pracowników ochrony, powinniśmy poinformować, że chcemy zwiedzać, miejsca poza terenem należącym do zakładu, aby nie było żadnych nieprzyjemności. 


 Cieki spływające do koryta potoku przy jaskini.
Od „agrafki”: w miejscu, od którego odchodzi leśna droga na wprost do góry, tuż za znakiem zakazu wjazdu, powinniśmy zejść lekko z drogi w stronę prawą tj.: w wykroty, porośnięte mieszanym lasem i wypłukane przez przybierające tu w czasie powodzi wody potoku. Strumień ten, jeden z trzech w pobliżu, na wielu mapach jest nienaznaczany, co powoduje, że osoby chcące odnaleźć jaskinie szukają tego obiektu bezskutecznie, albo w korycie potoku znajdującego się z lewej strony lub w korycie potoku znajdującego się z prawej strony (potok z basenikiem). Potok, od którego Jaskinia nad Potokiem wzięła nazwę, jest potokiem środkowym i jeśli tej wytycznej będziemy się trzymać, to od wspomnianej wyżej „agrafki” po około 100 m. skręcając po skosie do lasu dojdziemy do skałek, w których znajduje się wlot jaskini.  


 Eksploratorzy przed wejściem do Jaskini Nad Potokiem.
Otwór wejściowy Jaskini Nad Potokiem znajduje się 180 m nad dnem doliny. Wpływa doń, jak już wspomniałem bezimienny potok, który wypłukał tę jaskinie, rozpuszczając skałę wapienną. W terenie przyległym do jaskini, możemy zaobserwować, szereg innych zjawisk krasowych w tym i małe leje krasowe, odsłonięte jeszcze bardziej po ostatnich dużych wezbraniach.


 
 Otwór wejściowy Jaskini Nad Potokiem.

Jaskinia Nad Potokiem, została odkryta i pogłębiona przez E. Kęska i członków żagańskiego Speleoklubu „Bobry” (lata 1980-84). Natomiast w latach 90 ubiegłego wieku, została pomierzona i skartografowana przez H.H Zyzańskich, A.Kulbińskiego i A.Majgiera. W tym czasie prace eksploracyjne w Jaskini Nad Potokiem prowadzili też członkowie wałbrzyskiego klubu speleologicznego WKGi J.


 Jaskinia ma charakter mokrej.
Obiekt trzeba stwierdzić, nie jest wymagający, trzeba jednak brać pod uwagę, że bez odpowiednich ubrań, na pewno się w nim pobrudzimy. Dobrze jest też, mimo, że światło dociera tu niemal wszędzie wziąć ze sobą latarkę i zabezpieczyć przed nabiciem guza głowę kaskiem, a na nogi ubrać kalosze. Obiekt jest mokry, bo przepływa przez nią strumyk, który w pewnym momencie wsiąka w spąg (ponor) i niknie pod ziemią, tworząc tam pewnie ciekawe zjawiska krasowe. 


Początkowy korytarz jaskini.
Kształt otworu jaskini przypomina nieco nieregularny trójkąt o wymiarach (1,9 x 1,1 m). Z początku mamy do czynienia z korytarzem opadającym kilka metrów w dół, po czym skręcającym gwałtownie w lewo, gdzie jaskinia ma postać wysokiej pionowej szczeliny, przez którą musimy się nieco przedzierać, do kolejnej małej rozszerzającej się salki z kotłem eworsyjnym (pozostałość po mechanicznym działaniu wody). 

 Fragmenty środkowe jaskini.
W jaskini Nad Potokiem spotkamy głównie bytujące tu owady, ale także, zwłaszcza w okresie zimowym hibernujące tu nietoperze. Ściany jaskini, podobnie jak płynący przez nią potok zdradzają jej powstanie. Wapienna skała jest tu gładka z ubogą szatą naciekową: obiekt ma charakter mytej szczeliny, nawet luźne głazy występujące w spągu, są w specyficzny sposób „obrobione” przez płynącą tu wodę. Sytuacja w Jaskini nad Potokiem, musi dość dynamicznie wyglądać podczas dużych wezbrań (powodzi), ale w takich okolicznościach wejście do środka jaskini groziłoby utonięciem lub innym wypadkiem, natomiast obserwacja z zewnątrz podczas takiego przybrania, może być dobrą ilustracją rozmywania tego typu obiektów. 
 
 Wylot jaskini widziany od dołu. 
Długość Jaskini Nad Potokiem, to zaledwie 29 m. przy deniwelacji, tj.: ujemnej różnicy poziomów, pomiędzy wlotem, a dalszymi partiami jaskini, wynoszącej -10,5 m. Jaskinia była i jest pogłębiana, a w salce końcowej istnieją dalsze możliwości eksploracyjne. Ta mała kaczawska grota jako obiekt jest warta polecenia dla turystów interesujących się geoturystyką.

Jaskinia Nad Potokiem kończy swój przebieg tuż za  jednometrowym progiem z kaskadą wodną, w tym miejscu widać przekop i ślady wybierania przez grotołazów naniesionego, tu przez potok żwiru. 

Zapraszamy do obejrzenia filmu o jaskini.  




/Jan Wieczorek/
Foto: Rafał Stypiński, Szymon Gorczyca, Jan Wieczorek


2 komentarze:

  1. Świetny opis i w ogóle - pomysł na bloga. Chętnie się zapiszę na subskrypcję, o ile będzie taka opcja. Pozdrawiam.

    OdpowiedzUsuń
  2. Co do subskrypcji proszę o jakieś wytyczne, to wstawię ten panel ... Pozdrawiam i cieszę się,że się podoba.

    OdpowiedzUsuń